{"id":10676,"date":"2022-07-06T18:29:05","date_gmt":"2022-07-06T16:29:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?page_id=10676"},"modified":"2023-05-30T02:50:35","modified_gmt":"2023-05-30T00:50:35","slug":"2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/","title":{"rendered":"2022 Tom Lanoye (bis) “De Draaischijf”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

In 2022 publiceerde Tom Lanoye zijn nieuwe roman “De Draaischijf”. Op zijn website staat hierover het volgende<\/span><\/a>:<\/p>\n

“Nieuwe historische roman van Tom Lanoye over de periode v\u00f3\u00f3r, tijdens en lang na Wereldoorlog II”<\/em><\/p>\n

\u2018Ik had me de dag waarop ik word begraven heel anders voorgesteld.\u2019<\/em><\/p>\n

Aan het woord is Alex Desmedt, bezeten door toneel. In Antwerpen werkt hij zich vlak voor de Tweede Wereldoorlog op tot directeur van het grootste stadstheater. Hij viert triomf na triomf, mede dankzij zijn vrouw, de in Utrecht geboren sterspeelster Lea Liebermann. Hij introduceert ook technische hoogstandjes, zoals een reusachtige schijf als extra b\u00fchne \u00f3p de b\u00fchne.<\/em><\/p>\n

Tijdens de bezetting wordt Alex benoemd tot directeur-generaal van meerdere Antwerpse theaters, maar de beperkingen zijn zwaar. Zijn broer, componist en dirigent Rik Desmedt, kiest voluit voor collaboratie, terwijl Lea, die niet meer mag acteren, wegkwijnt en ronddwaalt in een stad waar razzia\u2019s het leven kosten aan duizenden.<\/em><\/p>\n

Kort v\u00f3\u00f3r de bevrijding wordt Alex uitgenodigd voor een delicate opdracht in Den Haag. Twee beroemde partijgenoten van Adolf Hitler zullen in de stadsschouwburg de opening bijwonen van het pas opgerichte Deutsches Theater in den Niederlanden. In de bevrijde thuishaven belooft de afrekening bijzonder bloedig te worden.<\/em><\/p>\n

Gebeurtenissen en figuren uit het verleden boden Lanoye inspiratie, maar zijn verbeelding primeert. Dat levert een overrompelende vertelling op, vol onvergetelijke personages en dialogen, en met een even ingenieuze als tragische plot.”<\/em><\/p>\n

E\u00e9n van de “figuren die Lanoye inspiratie boden” is Nand, zo lezen we op pagina 91:<\/p>\n

“(…) En dan zwijg ik over nog volslagen ongetalenteerde stakkers als het mystieke draaiorgel Ferdinand Vercnocke…”<\/p>\n

Deze woorden worden in de mond gelegd van het hoofdpersonage Alex Desmedt:<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

En op pp. 254-255 herinnert hij zich:<\/p>\n

“(…) De gedichten en lofredes blijven maar komen. We lopen al bijna een uur achter op het schema. Ik hoop en bid dat Lea binnenblijft. Toch zeker vandaag. Niemand hier heeft mij naar haar gevraagd. Niemand. De ceremonie gaat ongenadig voort. Ik probeer me zoveel mogelijk af te sluiten van klank en beeld. Niet altijd met succes. Mijn brein ontsnapt niet aan het mystieke draaiorgel Ferdinand Vercnocke en zijn penetrante stem. Hij schrijdt naar het spreekgestoelte, aangekondigd als-goddank- een der laatste hoogtepunten. Na een pathetische stilte begint hij aan zijn succesnummer. Een zeer lang lofdicht. Niet voor Tollenaere, maar voor de F\u00fchrer der F\u00fchrers. \u201cKunstenaar-staatsman, ziener, man der daad, zo vangt Vercnocke aan. Zijn toon is bezwerend en winderig. \u201cVeldheer en held, mens m\u00e9\u00e9r dan mens \/ Ons hebt gij niet verwonnen, doch bevrijd. Ik weet uit eerdere ervaringen dat er nog een bladzijde of twee zit aan te komen. Ik probeer de methode van onze Rik, tijdens het dirigeren, vroeger, in zijn betere dagen: ik neurie. Zachtjes. Ik zing inwendig totdat ik geen woorden meer hoor. Dat probeer ik althans. Tevergeefs. \u201cMan van ’t zwaard, hoor ik Vercnocke declameren. Man van de kunst, \/ Als Alvader, des Noordens meest geduchte God: \/ Maak mijn volk tot volk. Ik neurie, ik neurie, ik neurie. Totdat het zingen rond en achter mij eindelijk echt losbarst: men sluit bulderend af met de vaste serie volksliederen. Ze worden door iedereen staand meegezongen. Ik beweeg mijn mond. Niemand kan zien dat ik niet zing. Ik ben niet voor niets acteur. Ik ben ten minste dat nog.”<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Je vader als personage zien optreden voelt vreemd aan, ook al is het dan in een “fictieve” context. Een roman biedt de mogelijkheid om dat te doen, maar de lijn tussen fictie en realiteit is dun. Het is duidelijk dat de hoofdpersonages, ook al hebben ze andere namen, verwijzen naar o.a. de \u00e9chte directeur-generaal en zijn echtgenote. De nevenpersonages en locaties behouden hun echte naam. Het persona Alex Desmedt (in de eerste persoon) biedt Lanoye de kans om alsnog zijn persoonlijke standpunten en gevoelens enigzins te ventileren.<\/p>\n

Het is niet de eerste keer dat Lanoye over Nand spreekt. Hij schreef ook een kritische recensie bij de publicatie van Nands laatste dichtbundel “De Aardse Staat (1987), die kan je hier<\/strong><\/a><\/span> lezen. Twee jaar later overleed Nand, hij heeft het artikel nooit gelezen.<\/p>\n

Ik laat Nand zelf antwoorden met zijn gedicht “Wezen”, uit zijn bundel “Moederzee” (1967, pp 58-59). Dit gedicht sierde ook het rouwprentje van zijn neef Walter Seys, oudste zoon van Nands zus Jetje, die stierf twee weken na de geboorte van Walters jongere broer Arnold, waarvan Nand peter was. Walter was een begenadigd kunstenaar, hij overleed op 22 december 2022 en zo verdween onze laatste rechtstreekse band met Nand\u00a0 (zie hierover dit hoofdstuk<\/a>).<\/p>\n

WEZEN<\/p>\n

Overal wanden,
\noveral banden \u2014
\nmijn diepste diep
\nis zonder grens.<\/p>\n

Mens ben ik
\nen moet vergaan,
\nmaar ik leid in mijn wezen
\neen tweede bestaan :
\nalle muren wijken,
\nalle banden bezwijken,
\neen wereld gaat open
\nals de wereld wijd
\nen wijder, want als ik zing,
\npeil ik het dode ding
\nen vind onder de schijn
\nde levende stilte
\nvan het zuivere zijn.<\/p>\n

Ik staar mij niet blind
\nop geboeide handen :
\nik geef niet om banden,
\nik geef niet om pijn.
\nIk woon in een gebied
\nver voorbij het heden,
\ndaar is een ingetogen stede
\ndie niemand ziet :<\/p>\n

daar ben ik wat ik ben :
\neen vluchtige vonk
\nvan het wereldlicht.
\neen flitsende schicht
\nontsprongen aan het zwijgen
\nvan Gods aangezicht.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In 2022 publiceerde Tom Lanoye zijn nieuwe roman “De Draaischijf”. Op zijn website staat hierover het volgende: “Nieuwe historische roman van Tom Lanoye over de periode v\u00f3\u00f3r, tijdens en lang na Wereldoorlog II” \u2018Ik had me de dag waarop ik word begraven heel anders voorgesteld.\u2019 Aan het woord is Alex Desmedt, bezeten door toneel. In … <\/p>\n

Lees verder “2022 Tom Lanoye (bis) “De Draaischijf””<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1978,"menu_order":286,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-10676","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\n2022 Tom Lanoye (bis) "De Draaischijf" - Raratonga<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"2022 Tom Lanoye (bis) "De Draaischijf" - Raratonga\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In 2022 publiceerde Tom Lanoye zijn nieuwe roman “De Draaischijf”. Op zijn website staat hierover het volgende: “Nieuwe historische roman van Tom Lanoye over de periode v\u00f3\u00f3r, tijdens en lang na Wereldoorlog II” \u2018Ik had me de dag waarop ik word begraven heel anders voorgesteld.\u2019 Aan het woord is Alex Desmedt, bezeten door toneel. In … Lees verder "2022 Tom Lanoye (bis) “De Draaischijf”"\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Raratonga\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-30T00:50:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Lanoye3-203x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/\",\"name\":\"2022 Tom Lanoye (bis) \\\"De Draaischijf\\\" - Raratonga\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Lanoye3-203x300.jpg\",\"datePublished\":\"2022-07-06T16:29:05+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-30T00:50:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Lanoye3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Lanoye3.jpg\",\"width\":338,\"height\":499},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De Zingende Ziel der Dingen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Getuigenissen over Nand en Sim\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"1906 -2019 over Nand: “\u00e0 charge et \u00e0 d\u00e9charge”…\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"2022 Tom Lanoye (bis) “De Draaischijf”\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Raratonga\",\"description\":\"Biografie van een liefde\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2022 Tom Lanoye (bis) \"De Draaischijf\" - Raratonga","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"2022 Tom Lanoye (bis) \"De Draaischijf\" - Raratonga","og_description":"In 2022 publiceerde Tom Lanoye zijn nieuwe roman “De Draaischijf”. Op zijn website staat hierover het volgende: “Nieuwe historische roman van Tom Lanoye over de periode v\u00f3\u00f3r, tijdens en lang na Wereldoorlog II” \u2018Ik had me de dag waarop ik word begraven heel anders voorgesteld.\u2019 Aan het woord is Alex Desmedt, bezeten door toneel. In … Lees verder \"2022 Tom Lanoye (bis) “De Draaischijf”\"","og_url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/","og_site_name":"Raratonga","article_modified_time":"2023-05-30T00:50:35+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Lanoye3-203x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/","name":"2022 Tom Lanoye (bis) \"De Draaischijf\" - Raratonga","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Lanoye3-203x300.jpg","datePublished":"2022-07-06T16:29:05+00:00","dateModified":"2023-05-30T00:50:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Lanoye3.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Lanoye3.jpg","width":338,"height":499},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2022-tom-lanoye-bis-de-draaischijf\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De Zingende Ziel der Dingen","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Getuigenissen over Nand en Sim","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"1906 -2019 over Nand: “\u00e0 charge et \u00e0 d\u00e9charge”…","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"2022 Tom Lanoye (bis) “De Draaischijf”"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/","name":"Raratonga","description":"Biografie van een liefde","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PbQXZk-2Mc","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10676"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10676\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}