{"id":2661,"date":"2018-10-18T22:06:56","date_gmt":"2018-10-18T20:06:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?page_id=2661"},"modified":"2026-09-24T19:54:43","modified_gmt":"2026-09-24T17:54:43","slug":"2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/","title":{"rendered":"2006 &#8216;Een goed foute avond&#8217; in de Bourlaschouwburg."},"content":{"rendered":"<p>In de &#8220;<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/huwelijksleven\/1989-2014-sim-de-weg-alleen\/brieven-aan-nand-1989-1994\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Brieven aan Nand<\/a>&#8220;, geschreven na zijn overlijden, citeert Sim hem: &#8220;Mocht ik maar blijven voortleven met \u00e9\u00e9n of twee gedichten, ik zou al tevreden zijn\u2026\u201d. Op 24 oktober 2006 werden gedichten van hem voorgedragen in de Bourla schouwburg te Antwerpen. Het was een organisatie van &#8220;Behoud De Begeerte&#8221; waar tal van bekende Vlaamse schrijvers aan deelnamen. De titel van de avond laat al vermoeden dat dit niet de wijze was waarop Nand in de herinnering wou blijven voortleven: &#8220;Wat als Vlaanderen door lieden van extreem-rechtse signatuur zou geregeeerd worden? Hoe zou een door extreem-rechts gepatroneerde literaire avond er uit zien?&#8221;&#8230;.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2662 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg\" alt=\"\" width=\"432\" height=\"714\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg 546w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-182x300.jpg 182w\" sizes=\"(max-width: 432px) 100vw, 432px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Commentaren<\/p>\n<p>Marc Reynebeau en Marc Cloostermans in &#8220;De Standaard&#8221;:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Reynebeau.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2663 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Reynebeau.jpg\" alt=\"\" width=\"492\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Reynebeau.jpg 908w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Reynebeau-300x110.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Reynebeau-768x281.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 492px) 100vw, 492px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Cloostermans.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2664 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Cloostermans.jpg\" alt=\"\" width=\"488\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Cloostermans.jpg 1007w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Cloostermans-300x124.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006-Cloostermans-768x318.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 488px) 100vw, 488px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bart De Wever in &#8220;Humo&#8221; van 21 december 2010:<\/p>\n<p>\u201cEen paar jaar terug was er een show in de Bourla met Kristien Hemmerechts: ze gingen eens teksten lezen van <span style=\"color: #0000ff;\">Nand Vercnocke<\/span> en zo, om ze belachelijk te maken. Ik hoor Hemmerechts nog zeggen: \u2018Als ik de teksten lees, kan ik dikwijls mijn lach niet inhouden.\u2019 Maar dat is te gemakkelijk, h\u00e9? Als ik h\u00e0\u00e0r teksten vandaag lees, kan ik mijn lach dikwijls niet inhouden. Laat staan als ik ze over vijftig jaar zou lezen.\u201d<\/p>\n<p>(nvdr: <span style=\"color: #0000ff;\">Kristien Hemmerechts<\/span> zou in 2019 in &#8220;Het Verdriet van Vlaanderen&#8221; ook verwijzen naar Nand, en zelfs naar Sim, meer hierover <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2019-het-verdriet-van-vlaanderen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #0000ff;\">in dit hoofdstuk<\/span><\/a>)<\/p>\n<hr \/>\n<p>Dit &#8216; Vlaams literair festijn&#8217; sluit aan bij het theaterstuk \u2018<strong><em>Mefisto for ever<\/em><\/strong>\u2019, dat\u00a0 in het Toneelhuis in premi\u00e8re ging op 20 oktober 2006. <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Mefisto-for-ever.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Lees hier een recensie<\/a> van deze voorstelling, met de historiek en oorspronkelijke bron van het stuk &#8211; de roman van <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Klaus_Mann\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\"><span style=\"color: #0000ff;\">Klaus Mann<\/span><\/a>, (1906-1949), en de moeilijke publicatiegeschiedenis ervan.<br \/>\n(Nand en Klaus Mann delen hetzelfde geboortejaar, iets waar Anton Van Wilderode naar verwijst in <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/huwelijksleven\/1951-1989-sim-nand-de-jaren-samen\/1987-viering-nand-80-jaar-abdij-grimbergen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">zijn laudatio<\/span><\/a> voor Nands 80ste verjaardag.)<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Recensies<\/strong> over deze avond (3 in De Standaard, waarvan 2 op de dag van de voorstelling). De aantekeningen hier en daar zijn van Sim.<\/p>\n<p><strong>De Standaard<\/strong> dinsdag 24 oktober 2006, <em>Marc Reynebeau<\/em>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8987 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA3-112x300.jpg\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA3-112x300.jpg 112w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA3-383x1024.jpg 383w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA3.jpg 404w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/a><\/p>\n<p>WAT VLAMS IS, VALS IS !<\/p>\n<p>Ze hebben ons vorige week danig beziggehouden met die canon van de geschiedenis. Lijstjes zijn nu eenmaal populair en de canon blijft altijd interessant om over te discussi\u00ebren. Als we maar nooit vergeten dat een historische canon veel minder zegt over het verleden dan over het heden, over de manier waarop mensen nu naar de geschiedenis kijken. Ja, het nut van het verleden is groot.<\/p>\n<p>Vanavond buigen ze zich in de Antwerpse Bourlaschouwburg over de canon van de Vlaamse literatuur. Met een Vlaams Literair Festijn brengen schrijvers en acteurs een &#8216;goed foute avond, zoals zij denken dat Vlaams Belang dat graag had gedaan, met een zeer rechtse literaire canon: Cyriel Verschaeve, Wies Moens, Ward Hermans, <span style=\"color: #0000ff;\">Fernand Vercnocke<\/span>, Bert Peleman of Blanka Gyselen. Het zijn schrijvers van een tijd geleden, meestal veroordeelde collaborateurs. Deze figuren vergaren al lang stof in het museum en ontbreken zeer terecht in de hedendaagse literaire canon. Ze worden niet meer gelezen, hun werk is in de boekhandel onbekend en uit de schoolhandboeken afgevoerd. Als ze nog worden geciteerd, is dat nooit om literaire, maar alleen om ideologische, rechts-flamingantische redenen.<br \/>\n\u2018Goed fou\u0165, met in het logo de schuine schreefloze kapitalen die Vlaams Belang graag gebruikt, het zegt het al helemaal. Dit wordt een avondje om het Grote Gelijk nog eens uit te laten. Zij die de correcte literaire canon zijn toegedaan, kunnen dan eens goed schuddebuiken met al die dwaze Vlaamse kneuterigheid van vroeger, dat literaire Bokrijk in zijn meest hachelijke betekenis (met excuses aan Bokrijk). Al is het niet zeker of er wel veel te lachen zal vallen. Het dreigt daar in de Bourla een zeer vervelend avondje te worden.<br \/>\nWant <span style=\"color: #0000ff;\">die krakkemikkige verzen van Vercnocke<\/span> en consoorten zijn echt niet te harden: pathetisch, ongeloofwaardig en zowel literair als maatschappelijk geheel irrelevant. Ze dienen alleen nog, voor wie daar behoefte aan voelt, als reactionair-nationalistische muzak. Of, voor wie ze niet kent, om er een klucht van te maken, zoals het vanavond de bedoeling schijnt te zijn.<br \/>\nDit festijn gooit alles wel flink op een hoopje. Het spreekt even genuanceerd over Vlaanderen en zijn literatuurgeschiedenis als Vlaams Belang over Walen of allochtonen.<br \/>\n\u2018Wat Vlams is, vals is, sla dood!\u2019 Het wil het Vlaamse niet heroveren, maar laat het over aan extreemrechts. Er mag zelfs worden gespot met Floere het Fluwijn van Ernest Claes. Zouden de festijnvierders deze mooie novelle over een steenmarter ooit wel hebben gelezen? Wellicht niet. Nochtans is zelfs Natuurpunt (toch weldenkend genoeg, of niet?) best lyrisch over deze tekst. Ernest Claes was politiek zeker een na\u00efeve opportunist, men leze maar zijn pas voltooide oorlogsdagboeken. Moet Floere het Fluwijn daarom ook maar de afvoerpijp in? Moet dan idem met het werk van C\u00e9line of Ezra Pound, die behalve sleutelfiguren in het literaire modernisme van de vorige eeuw, eigenlijk toch ook wel gore antisemieten waren? Een beetje inzicht en nuance hebben anders nog nooit iemand kwaad berokkend. Als Christophe Vekeman denkt dat het rechtse nationalisme de collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog \u2018een fout&#8217; vindt, vergist hij zich helaas deerlijk. Als Jeroen Olyslaegers een imitatie Gerolf Annemans laat\u00a0 uitgalmen: \u201eWij zeggen voor u en voor iedereen wat wij denken\u201d, brengt hij zeker geen authentieke, maar een ge\u00efnterpreteerde Annemans. Overigens zei Annemans laatst nog dat cultuur hem toch niets kan schelen, so what?<\/p>\n<p>Met een pleidooi voor zedelijk verheffende literatuur zal Kristien Hemmerechts Alexandra Colen evoceren. Maar is al die energie geen betere zaak waardig dan de nu in haar partij marginale Colen?<br \/>\nEen tip: drie Nederlandse burgemeesters hebben zich net publiek gedistantieerd van de roman Dubbelspel van de Nederlands-Antilliaanse schrijver Frank Martinus Arion. Zij vinden het geen goed idee dat deze roman dezer dagen gratis wordt uitgedeeld, omdat hij gaat over overspel, prostitutie en moord, thema&#8217;s die volgens hen \u201ehaaks staan op de normen en waarden die de overheid probeert uit te dragen\u201d. Dat is pas zedelijke verheffing!<\/p>\n<p>De lacherigheid negeert de essentie van de literatuurgeschiedenis: dat alles samenhangt en thuishoort in zijn tijd. Er bestaat wel degelijk een verband tussen het literaire en het politieke werk van C\u00e9line en Pound. Het is verklaarbaar waarom Claes een novelle over een steenmarter schreef. Er bestaan redenen waarom voor die treurige Vlaams-katholieke literatuur ooit een plaats werd opengewrikt in de offici\u00eble canon. Daarvoor is het nodig om dat alles te historiseren en te contextualiseren. Dat maakt het allemaal wat complexer, misschien wel ietwat saai en niet erg om te lachen. Maar simplismen, daar waren wij tegen, toch? Want daar doet alleen extreemrechts aan, zoals wij weten.<\/p>\n<p><strong>De Standaard<\/strong> dinsdag 24 oktober 2006, <em>Dorien Knockaert<\/em>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA4.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8988 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA4-240x300.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA4-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA4-820x1024.jpg 820w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA4-768x959.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA4.jpg 865w\" sizes=\"(max-width: 240px) 100vw, 240px\" \/><\/a><\/p>\n<p>UIT DE BIBLIOTHEEK VAN VLAAMS BELANG<\/p>\n<p>Kristien Hemmerechts, Jeroen Olyslaegers, Erwin Mortier en Christophe Vekeman mochten hun fantasie de vrije loop laten voor een Vlaams literair festijn (een goed foute avond). Ze bestudeerden de betoogtrant van het Vlaams Belang, kozen literaire teksten die daarbij aansluiten en schreven elk een speech waarin ze hun (ingebeelde) kijk op de Vlaamse letteren verkondigen. Hemmerechts verzon bijvoorbeeld een betoog dat van Alexandra Colen had kunnen zijn.<\/p>\n<p>Vier acteurs (Gilda De Bal, Abke Haring, Stefan Perceval en Peter Seynaeve) zullen de toespraken vanavond houden, de schrijvers lezen voor uit hun bloemlezing. Tom Lanoye komt het leger versterken met een tekst van de collaborateurschrijver Cyriel Verschaeve.<\/p>\n<p>,,Het zou te gemakkelijk zijn om er een parodie van te maken\u201d, zegt de dramaturg <em>Erwin Jans<\/em> van Het Toneelhuis, die samen met <em>Luc Coorevits<\/em> van het literaire kunstencentrum Behoud de begeerte het concept uitwerkte. \u201eWe doen het zo ernstig mogelijk. Het is een experiment. We willen dat de teksten het publiek verwarren en dwingen om na te denken.&#8221;<\/p>\n<p>Het Vlaams literair festijn sluit aan bij \u2018Mefisto for ever\u2019, dat vrijdag in het Toneelhuis in premi\u00e8re ging. \u2018Mefisto for ever\u2019 gaat over een theaterdirecteur die ten behoeve van de kunsten en de democratie het spel meespeelt van een fascistisch regime en in een grijze zone belandt, waarvan hij pas achteraf de boosaardigheid ziet. Goed en kwaad zitten in het stuk niet altijd waar je ze zou verwachten, iets wat Jans ook beoogt met het Vlaams literair festijn.<\/p>\n<p>\u201eDe meeste schrijvers die de revue passeren, hebben hun vingers gebrand in de Tweede Wereldoorlog. De literatuur van Cyriel Verschaeve bijvoorbeeld laat geen twijfel bestaan over zijn sympathie\u00ebn. Maar er zullen ook teksten aan bod komen die minder expliciet zijn, of die veeleer door hun conservatisme passen bij het Vlaams Belang. Zijn die ook extremistisch? Dat is een van de vragen die hopelijk zullen rijzen.\u201d<\/p>\n<p><em>Is ironie niet onafwendbaar als je hiervoor de bekendste linkse schrijvers van Vlaanderen opvoert?<\/em><\/p>\n<p>\u201eHet is inderdaad een hele opgave voor hen om hun commentaar achterwege te laten. Daarom ook worden de speeches die zij schrijven, gespeeld door acteurs. Guy Cassiers legt de laatste hand aan de enscenering, om er de grootst mogelijke neutraliteit in te krijgen.\u201d<\/p>\n<p><em>Cyriel Verschaeve, Wies Moens, <span style=\"color: #0000ff;\">Ferdinand Vercnocke<\/span>, Blanka Gyselen: het zijn allemaal dode schrijvers. Is het niet relevanter om hedendaagse teksten te onderzoeken?<br \/>\n<\/em>\u201eDat is een terechte vraag. Maar er zijn weinig hedendaagse schrijvers die meegaan in het discours van het Vlaams Belang.\u201d<br \/>\n\u201eTegenover de oudere teksten die we kozen, zetten we hedendaagse speeches. We stuurden er niet op aan om het Vlaams Belang te associ\u00ebren met de Tweede Wereldoorlog, maar dat verband komt wel onwillekeurig naar boven. De partij legt trouwens zelf die link, door bijvoorbeeld de IJzerbedevaart te recupereren.\u201d<\/p>\n<p><em>Is het geen netelige opzet om een literaire keuze toe te schrijven aan het Vlaams Belang, zonder dat die partij daar al veel uitspraken over deed?<\/em><\/p>\n<p>\u201eHet is inderdaad tricky. Het Vlaams Belang deed al wel een paar uitspraken over literatuur en we kennen natuurlijk zijn thema&#8217;s: eigen volk eerst, -Vlaams nationalisme, conservatieve opvattingen over het gezin&#8230; Ook over collaboratie nam de partij een standpunt in, door veel Vlaams-nationalisten die na de Tweede Wereldoorlog veroordeeld werden, te willen rehabiliteren.\u201d<\/p>\n<p>\u201eMaar het is en blijft een fictieve avond, een toneel waarvoor we in de gedachtenwereld van extreem rechts kruipen. We spelen het spel met alle risico&#8217;s vandien. Wat zal de impact zijn? Welk publiek komt hierop af? En wanneer is zo&#8217;n avond gelukt? Als er een paar mensen in de zaal zitten die de opzet niet kennen en geloven dat het de acteurs menens is? Of als het publiek anders naar literatuur leert luisteren?\u201d<\/p>\n<p><em>Hebt u hier, gewild of ongewild, over gecommuniceerd met het Vlaams Belang?<\/em><\/p>\n<p>\u201eNee. Het zou ook een vreemde vraag zijn: stel eens een literaire avond voor ons samen. Dan bouw je geen afstand meer in en krijg je in plaats van een goed foute avond een \u00e9cht foute avond.&#8221;<\/p>\n<p><strong>De Standaard<\/strong> donderdag 26 oktober 2006, <em>Marc Cloostermans<\/em>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA1-2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8984 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA1-2-204x300.jpg\" alt=\"\" width=\"204\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA1-2-204x300.jpg 204w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA1-2-698x1024.jpg 698w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA1-2.jpg 736w\" sizes=\"(max-width: 204px) 100vw, 204px\" \/><\/a><\/p>\n<p>MET BEIDE VOETEN IN FOUTE GROND<\/p>\n<p>Een merkwaardige primeur in de Bourla, dinsdagavond: een literaire avond met uitsluitend A rotslechte teksten. Het opzet van het Vlaams literair festijn was dubbel. E\u00e9n: een literaire avond maken, zoals die samengesteld zou kunnen worden door het Vlaams Belang. Twee: de lezingen inleiden met speeches, geschreven vanuit het standpunt van een Vlaams Belang-mandataris. Het resultaat was een return of the losers: politici die het, vanuit Calimerohouding, over hun gevecht met de linkse culturele elite hadden, en schrijvers van prullerige versjes die uit de vergetelheid werden opgevist.<br \/>\nTom Lanoye bracht een brief van Cyriel Verschaeve, Christophe Vekeman las gedichten van onder anderen <span style=\"color: #0000ff;\">Ferdinand Vercnocke<\/span> en Bert Peleman en Erwin Verhulst kreeg Raf Van Hulse (Raf van wie?) toebedeeld. Jeroen Olyslaegers bracht zijn eigen VB-speech; hij liet zich aankondigen als \u201ede felle met de rosse baard\u201d, een knipoog naar Reynaert de vos. Kristien Hemmerechts ten slotte las po\u00ebzie van Blanka Gyselen en andere dichters in wiens werk de vrouw netjes aan de haard blijft.<br \/>\nHemmerechts&#8217; optreden mocht het hoogtepunt van de avond heten. De schrijfster, bekend om haar taboeloze aanpak van alle dingen des lichaams, had alle moeite haar gezicht in de plooi te houden. Gyselen, de Luc Versteylen van haar tijd, heeft het immers over ,de sappen\u201d die aanleiding geven tot de \u201evreugdevolle smart\u201d en over zogende moeders boven wiens hoofden engelen zweven. Het is allemaal zo kneuterig, dat je vanzelf gaat giechelen.<br \/>\nGebrabbel zonder inhoud<br \/>\nAl die gedichten waarin land en volk bezongen worden, waarin ossen boven grote vuren gebraden worden, waarin de dichter zijn liefde voor \u201ede grond\u201d uitspreekt en mijmert over het hutje van zijn moederken\u201d in de Kempen \u2014 het is extatisch gebrabbel zonder inhoud. Of de schrijvers ervan nu fout waren tijdens de oorlog of niet, ze zouden sowieso vergeten zijn geraakt. Op twee na, natuurlijk. Cyriel Verschaeve en Willem Elsschot. Verschaeve werpt zich in zijn brief op als het lichtend voorbeeld van Vlaanderen: de eenvoudige kapelaan die nu eenmaal mo\u00e9t voorgaan. Hij beschrijft zijn ontmoeting met Himmler en bespreekt met hem de o zo noodzakelijke fusie van christendom en germanendom. Hier wordt geen literatuur bedreven, dit is slechts een foute preek.<br \/>\nEn Elsschot, tja, Elsschot&#8230; Dat gedicht over August Borms blijft een forse braakselvlek op zijn blazoen. Fouter dan Borms kregen we het dinsdagavond niet geserveerd. Toen Vekeman Borms be\u00ebindigde, begon \u00e9\u00e9n iemand luid te applaudisseren. Wellicht dezelfde die tijdens een van de speeches had geroepen: \u201eU bent niet geloofwaardig. U hebt uw broek nog aan.\u201d<br \/>\nAls de samenstellers van deze avond de literaire smaak van het Vlaams Belang juist gepeild hebben, staat de partij voor een terugkeer naar inhoudsloze, ronkende kneuterigheid. Ik twijfel er niet aan. Maar is dat alleen maar zo voor het Vlaams Belang?<br \/>\nHoe lang is het geleden dat Eric Van Rompuy de Vlaamse literatuur te weinig \u201evolksverbonden\u201d noemde en opriep tot een \u201eKulturkampf\u201d? In 1987 woonden zowel Gaston Eyskens als Willy Kuypers de presentatie bij van een dichtbundel van <span style=\"color: #0000ff;\">Ferdinand Vercnocke<\/span> (1). Uit diens werk had men dinsdag ook nog de volgende regels kunnen voorlezen: ,,Houd de steden onbesmet: \/Handen af van huis en haard! \/ Eigen huis is eigen aard, \/ Volk is \u00e9\u00e9n gezin.\u201d Lees het na in &#8216;Vroeger was ik beter&#8217; van Tom Lanoye (2).<br \/>\nHet Vlaams literair festijn werd georganiseerd als aanvulling op \u2018Mefisto for ever\u2019, een toneelstuk dat de vraag stelt hoe ver een kunstenaar kan meegaan in verwerpelijke ideologie\u00ebn voordat hij echt fout bezig is. Dat werd dinsdag over het hoofd gezien. Bijna alle gelezen schrijvers waren nobody&#8217;s, collaborerende minkukels zonder talent, die met beide voeten in foute grond stonden.<br \/>\nHet zou prikkelender geweest zijn om ook teksten te lezen van schrijvers die op de grens balanceren tussen kneuterig en fout. Anton Van Wilderode? Clem Schouwenaars?<br \/>\nAlleen Erwin Mortier zocht even de grens op. Hij verwerkte in zijn VB speech de term \u201eascetische elite&#8217;, een vondst van Bert Anciaux. Goed, Mortier vecht al jaren een priv\u00e9-oorlogje uit met Anciaux. En toch is dit de invalshoek die van het Vlaams literair festijn een onbehaaglijke, relevante ervaring had kunnen maken. (mc)<\/p>\n<p>In het publiek van de literaire avond zat ook Vlaams Belang-kopstuk Gerolf Annemans, daartoe uitgenodigd door de VRT. Hij was niet onder de indruk.<\/p>\n<p>\u201eDit is een parodie op iets wat niet bestaat. Wij houden geen literaire avonden, en wij zullen dat ook nooit doen. Ik vind dat politiek en kunst zo ver mogelijk van elkaar moeten afblijven&#8221;, aldus Annemans.<\/p>\n<p>De politicus vond de parodie bovendien een beetje zielig\u201d. \u201eIk heb op \u00e9\u00e9n avond meer van Ward Hermans gehoord dan in mijn hele leven, en die Blanka Gyselen was mij zelfs volslagen onbekend.&#8221;<\/p>\n<p>,,Ik kan ook een zogezegde literaire avond rond Patrick Janssens organiseren, en die volstoppen met belachelijke communistische gedichten uit de jaren veertig. Ik voelde me dus echt niet aangesproken door deze avond, waarop alle vooroordelen rond het Vlaams Belang worden bevestigd onder applaus van een incestueus milieu.\u201d<\/p>\n<p>Maar Annemans kan toch niet ontkennen dat belegen literaire helden uit de collaboratiesfeer, zoals Cyriel Verschaeve, in zijn milieu nog altijd verheerlijkt worden?<\/p>\n<p>\u201eMijn cultuur is niet opgehouden met Verschaeve, die overigens destijds wel degelijk als een groot literator werd beschouwd. Ik heb mijn eigen literaire voorkeuren: ik lees Jonathan Safran Foer, Tom Wolfe, John Irving,&#8230; Het is dat u me erom vraagt, want ik laat exhibitionisme over mijn literaire voorkeuren liever aan anderen over, maar ik sta in grote bewondering van Arnon Grunberg. Die is echt briljant.<\/p>\n<p>Als ik een antisemiet was, zoals sommige mensen beweren, zou ik toch niet zo genieten van de schrijfsels van een homoseksuele jood?\u201d (Grunberg is allerminst homoseksueel, red.)<\/p>\n<p>Daarmee houden de verrassende voorkeuren van Annemans overigens niet op. \u201eHet literaire niveau van de avond was erg wisselend. Ik ben geen \u00b7 fan van alles wat Tom Lanoye ooit heeft geschreven, maar die man heeft toch enkele meesterwerken neergepend. Ik had hem best willen vragen de boeken die ik van hem heb te signeren. Dat kan ik van Kristien Hemmerechts niet zeggen.&#8221; (sdf)<\/p>\n<p>(1) &#8220;presentatie van de dichtbundel&#8221;: zie de pagina &#8220;<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/huwelijksleven\/1951-1989-sim-nand-de-jaren-samen\/1987-viering-nand-80-jaar-abdij-grimbergen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Nand 80<\/span><\/a>&#8220;.<\/p>\n<p>(2) &#8220;Vroeger was ik beter&#8221;\u00a0 is een verzameling van essays die Lanoye schreef. Hier wordt verwezen naar het stuk dat hij schreef over de viering van Nands 80ste verjaardag dat verscheen in De Morgen van 14 augustus 1987, zie de pagina &#8220;<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/tom-lanoye\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Tom Lanoye<\/span><\/a>&#8220;.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.tertio.be\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\"><strong>Tertio<\/strong><\/a>, <em>Jello Flo<\/em> (Colofon: Tertio is een &#8216;Christelijk opinieweekblad&#8221;):<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8986\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA2-156x300.jpg\" alt=\"\" width=\"156\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA2-156x300.jpg 156w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA2-534x1024.jpg 534w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/GFA2.jpg 563w\" sizes=\"(max-width: 156px) 100vw, 156px\" \/><\/a><\/p>\n<p>SCHRIJVERS EN AUTEURS VILLEN VLAAMS BELANG<\/p>\n<p><em>Onder de titel Vlaams Literair Festijn &#8211; een goed foute avond gaven bekende Vlaamse schrijvers en acteurs in de Antwerpse Bourla schouwburg een voorstelling van hoe een door extreemrechts gepatroneerde literaire avond er volgens hen uitziet. <\/em>Jelle Flo<em> woonde de voorstelling bij en formuleert enkele bedenkingen.<\/em><\/p>\n<p>Met steun van de Vlaamse Overheid, de stad Antwerpen en Radio 1, gesponsord door Humo en De Morgen, organiseerde een aantal bekende Vlaamse schrijvers en acteurs op 24 oktober een goed foute literaire avond. Met die voorstelling wilden de bekende Vlamingen tonen hoe een door extreemrechts gepatroneerde literaire avond er volgens hen zou uitzien. Anderhalf uur lang werden we vergast \u2013 niet letterlijk &#8211; op gezwollen en achterhaald dichtwerk van collaborateurs, flaminganten en katholieken. Dat, naar ik veronderstel, om de open deur in te trappen dat het Vlaams Belang (VB) cultureel niet veel voorstelt en met een aangebrand oorlogsverleden worstelt, en om ons naar de conclusie te leiden dat we daarom niet op die partij moeten stemmen. Het is jammer dat Hendrik De Man, de socialistische minister die in de Tweede Wereldoorlog met Duitsland collaboreerde, nooit gedichten heeft gepubliceerd.<\/p>\n<p>De gratis kaarten die ik spontaan cadeau kreeg toen ik op de dag van de voorstelling nog telefonisch wou reserveren, boden mij een plek op de tweede rij. Van daaruit had ik een goed zicht op de ongepoetste schoenen van Erwin Mortier en moest ik bukken om de spuugklodders te ontwijken die de Frank Vanhecke-imitator van dienst even later produceerde.<\/p>\n<p>\u201eMeneer, u bent niet overtuigend,\u201d riep de te verwachten Vlaams Belanger hem toe vanop het balkon. Waarom zat die man trouwens op het balkon? Je kon gratis kaarten krijgen voor de tweede rij. Misschien had hij met de bedoeling zijn heldendaad te verrichten, wel ruim op voorhand gereserveerd en betaald, en dienden in tempore non suspecto de leeg gebleven plaatsen gratis te worden gevuld. Er was een cameraploeg aanwezig, weet u.<\/p>\n<p>Ik was het overigens oneens met de man. Jeroen Olyslaeghers had zich de slachtofferretoriek van het Belang goed eigen gemaakt. Maar net omdat de imitatie geslaagd was, er voer ik dezelfde drang die ik wel vaker ervaar wanneer ik een herhaling zie van een televisieoptreden dat ik al eerder heb gezien: namelijk de drang een biertje uit de ijskast te halen. Het zal een pavloviaanse conditionering zijn.<\/p>\n<p>Tom Lanoye deed een amechtige Cyriel Verschaeve na, maar bleek geen andere taal machtig dan het Antwaarps, in Alveringem nochtans niet courant gesproken. Gilda De Bal imiteerde Alexandra Colen en verklaarde tot driemaal toe dat zij naast politica bovenal echtgenote en moeder wou zijn. Erg hoor. Toen Kristien Hemmerechts gedichten van Blanka Gyselen voorlas, kon ook mijn gezellin zich niet langer bedwingen: \u201eAch ja, we weten het ondertussen wel.\u201d<\/p>\n<p>Toch heb ik tijdens de voorstelling drie keer moeten glimlachen: nog een tweede keer met de Vlaams Belanger, die als enige in de zaal Christophe Vekeman \u2013 de jonge Vlaamse schrijver met het palmboomkapsel \u2013 een staande ovatie gaf voor zijn voordracht van het Bormsgedicht van Willem Elsschot, en dan nog eens met de slotrede van Erwin Mortier.<\/p>\n<p>Misschien kunnen ze de volgende keer de Bourla gewoon ter beschikking stellen van het VB. Ik had me voorbereid op een rondje gesubsidieerd Vlaams Belang pesten, op lekker griezelen bij het idee van een door rechtspopulisten gedomineerd cultureel landschap, op een confrontatie, een grimas of een lach, maar kwam bedrogen uit. De voorstelling was slap en saai, en tenzij ze zich herpakken, vrees ik dat de politiek ge\u00efnspireerde persiflages van Jeroen Olyslaeghers en Kristien Hemmerechts de tand des tijds evenmin \u2018zullen doorstaan als de gedichten van Ferdinand Vercnocke of Blanka Gyselen. Christophe Vekeman die lachte met de oprechte en op dat ogenblik moedige verontwaardiging van Elsschot, maakte vooral zichzelf belachelijk.<\/p>\n<p>Natuurlijk is het beetje bedenkelijk dat de huidige generatie artistieke vaandeldragers geen begrip of eerbied kan opbrengen voor verouderde schrijvers die grotere risico&#8217;s namen dan zijzelf om hun soms foute politieke engagement te uiten. Hun strijd voor de Nederlandse taal maakte het de huidige lichting net mee mogelijk \u00fcberhaupt een gesubsidieerd forum te krijgen.<\/p>\n<p>Dan is er nog de steun door twee overheden en een radiostation van de openbare omroep. Dat de gevestigde machthebbers graag artiesten betalen voor het vertolken van hun politieke standpunten, is geen nieuw gegeven. \u201eDulce et decorum pro patria mori,\u201d dichtte Horatius even hoogdravend als de dode dichters in de Bourla. De dictator Augustus liet Vergilius in de eerste eeuw na Christus een eigen geschiedenis voor het Romeinse rijk uitdenken. Goede dichters zijn schaars, dus met het oog op de controle van de geschiedschrijving worden in dit tijdsgewricht dan weer gewoon wetten uitgevaardigd die bijvoorbeeld tot gevolg hebben dat een Turk in Frankrijk op dit ogenblik zowel voor het erkennen als het ontkennen van de genocide op Armeense christenen strafbaar is.<\/p>\n<p>In een democratische samenleving overheidsgeld aanwenden om specifiek aangeduide oppositiepartijen belachelijk te laten maken door artiesten, is op zijn minst bediscussieerbaar. Dat het resultaat dan zwak is, maakt dat onbehaaglijke gevoel alleen maar sterker.<\/p>\n<p>\u201eIk weet niet wat het zal geven, gelukkig hebben we niet moeten betalen,\u201d zei een puber achter mij, die waarschijnlijk ook nogal laat had gereserveerd, grinnikend tegen zijn kompaan bij het begin van de voorstelling. Hij betaalt geen belastingen.<\/p>\n<p><em>(Jelle Flo is advocaat.)<\/em><\/p>\n<p><strong>De Morgen<\/strong> 31 oktober 2006<\/p>\n<p>(het artikel zelf vond ik niet, wel een kopie ervan in het archief van Sim)<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-9016 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-300x70.jpg\" alt=\"\" width=\"454\" height=\"106\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-300x70.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-1024x239.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-768x179.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-1536x358.jpg 1536w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Azijn-scaled.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 454px) 100vw, 454px\" \/><\/a><\/p>\n<p>VLAAMS LITERAIR AZIJN<br \/>\n<em>Matthijs de Ridder (Universiteit Antwerpen) en Geert Buelens (Universiteit Utrecht) <\/em>De Morgen, 31-10-2006<\/p>\n<p>Wat er in de boekenkast van Gerolf Annemans staat, weten wij niet. Best mogelijk dat hij van Tom Lanoye houdt. Dat lijkt ons echter niet de kwestie waar het &#8211; naar aanleiding van de Goed foutcontroverse en het Vlaams Literair Festijn &#8211; over moet gaan. Wel over de simplismen die in talrijke kranten- en tv-bijdragen daarover zijn gedebiteerd. Dat de organisatoren de Vlaamsnationalistische literatuur en het VB volstrekt ernstig namen, juichen we toe. Maar de vraag blijft toch welk punt ze hebben willen maken: wilden ze het publiek vermaken, wakker schudden of informeren? Dat laatste blijkbaar niet, want aan reporter Eric Rinckhout deelden ze mee dat de teksten zelfstandig moesten kunnen werken, dus zonder context (DM 26\/10). Maar als je de context van die teksten wegneemt, wat betekenen ze dan nog? Welk urgent punt wordt er met deze avond gemaakt? Dat het VB ons door Duitsland wil laten inlijven (zoals het bladzijvullende Verschaevecitaat op de Bisopening suggereerde, DM 23\/10)? Of dat het VB dweept met achterhaalde onnozelaars? Het Vlaams Literair Festijn was een anachronistische avond. Want hoewel het VB uiteraard de historische erfgenaam is van een bepaald soort Vlaamsnationalisme, betekent dat niet automatisch dat de Vlaamsnationale retoriek in tachtig jaar ongewijzigd zou zijn. Hoe retrograde &#8216;volksverbonden&#8217; het VB-discours ook is, hun &#8216;Vlaanderen&#8217; is niet noodzakelijk dat van Ren\u00e9 de Clercq. Met zijn gedicht \u2018Daar is maar \u00e9\u00e9n Vlaanderen\u2019 opende de avond en daarmee was de toon gezet: VB = Vlaamse Beweging = Vlaamsgezinde literatuur = zo pass\u00e9 als maar kan zijn. Maar met veel plezier stellen wij voor u een avond samen waarin wij met socialistische strijdverzen helemaal hetzelfde effect sorteren, overigens met inbegrip van gedichten van Ren\u00e9 de Clercq. Ren\u00e9 de Clercq immers was behalve Groot-Dietscher ook een van de literaire idolen van linkse dichters als Paul van Ostaijen. De Clercqs po\u00ebzie behoort, volgens de auteur van Bezette Stad, &#8220;tot dit lyriese positivisme, zonder flou, zonder impressionisme, zonder hartsaandoening, re\u00ebel en niet uitspattend, dat wij, expressionisten, steeds hebben gepostuleerd en nagestreefd&#8221;. Zo beschouwd is De Clercq dus niet de rechtse, achterhaalde verzenbakker die we er vandaag graag in zien, maar een inspirerend voorbeeld dat in de moderne Vlaamse po\u00ebziegeschiedenis van belang blijft.<br \/>\nVerslaggever Marc Cloostermans hoorde er enkel &#8220;extatisch gebrabbel zonder inhoud&#8221; in (DS 26\/10). Het is nochtans de inhoud waaruit grote delen van de Vlaamse literatuur zijn gegroeid, evenals de mogelijkheid die Cloostermans had om in eigen taal te studeren en publiceren. Uiteraard kun je met alles lachen, maar waarom zou je? Om jezelf daardoor superieur te wanen aan die Vlaamse kloefkappers van weleer? De Clercqs politieke opvattingen waren overigens bepaald niet eenduidig: grote gezangen over Dietsland worden afgewisseld met loyale lofdichten op Koning Albert. Hem in verband brengen met de nazistische voorgangers van het VB is alweer anachronistisch, want in 1933 was De Clercq al dood. Ook over het andere getypecaste icoon Blanka Gyselen valt wel een en ander te zeggen. Bijvoorbeeld dat zij in de late jaren vijftig nog gewoon op de door verzetslui geleide Vlaamse televisie verscheen, nieuwjaarswensen van Walschap mocht ontvangen en een belangrijke provinciale literaire prijs kreeg. Ook gaf ze lezingen over de voorname socialistische leidsvrouwe Henri\u00ebtte Roland Holst. Uit het werk van Roland Holst kunnen wij overigens eveneens citaten plukken die doen &#8220;giechelen&#8221; (DS).<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\">En nu we toch dreigen te gaan citeren, zullen we dan ook eens een liedje van de zangeressen van La\u00efs in herinnering brengen, meer bepaald \u2018Bruidsnacht\u2019, met een tekst van&#8230; Ferdinand Vercnocke?<\/span> <span style=\"color: #0000ff;\">Dat maakt grote delen van zijn werk niet minder problematisch, maar het geeft wel aan dat het Vlaamse erfgoed niet per definitie belegen, belachelijk en cryptofascistisch is.<\/span><br \/>\nNiet dat de organisatoren dat laatste met zoveel woorden zouden hebben beweerd. Als toegeving aan de gerespecteerde canon werd immers ook Willem Elsschots &#8216;Bormsgedicht&#8217; voorgedragen. Maar welk punt wordt daarmee dan gemaakt? Dat ook grote schrijvers hun zotte momenten kunnen hebben? Voor de context die dat gedicht tot veel meer dan een curiosum maakt, was op het Festijn geen plaats. Niet alleen was Borms al lang een icoon in de Vlaamse literatuur (met lofdichten van Gaston Burssens, Marnix Gijsen en Geert Pijnenburg en een aanhankelijkheidsverklaring van Van Ostaijen, vlak voor diens dood), ook circuleerden in Antwerpen verhalen over Borms die niet passen in het offici\u00eble hedendaagse beeld van de tweevoudige collaborateur. Verhalen waarin Borms optrad als redder van joden en politieke tegenstanders werden ook door linkse pacifisten bevestigd.<br \/>\nVrijdag beweerde Joris Janssens in deze krant dat onderzoek dat zich op deze manier met het Vlaamse erfgoed bezighoudt, de wetenschap inzet voor een politiek doel, met name de strijd tegen extreem rechts. Daarmee draait hij onze intentie om en bevestigt hij eigenlijk de door het VB gemonopoliseerde visie op de Vlaamse geschiedenis. Wij willen een correctie aanbrengen op die visie, niet om het VB &#8220;af te blokken&#8221;, maar omdat die visie simpelweg historisch onjuist is. De linksrechtstegenstelling waarin onze cultuur sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, en schier definitief sedert mei 1968, vastzit, biedt geen productief kader om naar onze geschiedenis te kijken. Vlaamsnationalistische communisten [sic] konden er ook tijdens de Tweede Wereldoorlog van dromen om oorlogsburgemeester te worden. Onze geschiedenis wordt in hoge mate bepaald door een hardnekkige vorm van idealisme die zowel het emanciperende discours als onze literatuur op bepalende wijze heeft gevoed, ook bij auteurs die we vandaag nog wel lezen (Vermeylen, Van Ostaijen, Boon, Claus). Dat betekent uiteraard niet dat we dit idealisme blijvend moeten cultiveren, maar we moeten het wel trachten te begrijpen. Het blijft de vraag of de retroshow in de Bourla daarvoor het juiste instrument was. De minihype die erover in de media ontstond, was het ook niet om context en begrip te doen, maar droeg bij tot de polarisering die onze samenleving in de greep houdt.<\/p>\n<p><em>(Matthijs de Ridder (Universiteit Antwerpen) en Geert Buelens (Universiteit Utrecht) stelden onder ander mee het boek De Trust der Vaderlandsliefde. Over literatuur en Vlaamse Beweging (1890-1940) samen.)<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p>Ik laat Nand zelf antwoorden met zijn gedicht &#8220;Wezen&#8221;, uit zijn bundel &#8220;Moederzee&#8221; (1967, pp 58-59). Dit gedicht sierde ook het rouwprentje van zijn neef Walter Seys, oudste zoon van Nands zus Jetje, die stierf twee weken na de geboorte van Walters jongere broer Arnold, waarvan Nand peter was. Walter was een begenadigd kunstenaar, hij overleed op 22 december 2022 en zo verdween onze laatste rechtstreekse band met Nand.<\/p>\n<p>WEZEN<\/p>\n<p>Overal wanden,<br \/>\noveral banden \u2014<br \/>\nmijn diepste diep<br \/>\nis zonder grens.<\/p>\n<p>Mens ben ik<br \/>\nen moet vergaan,<br \/>\nmaar ik leid in mijn wezen<br \/>\neen tweede bestaan :<br \/>\nalle muren wijken,<br \/>\nalle banden bezwijken,<br \/>\neen wereld gaat open<br \/>\nals de wereld wijd<br \/>\nen wijder, want als ik zing,<br \/>\npeil ik het dode ding<br \/>\nen vind onder de schijn<br \/>\nde levende stilte<br \/>\nvan het zuivere zijn.<\/p>\n<p>Ik staar mij niet blind<br \/>\nop geboeide handen :<br \/>\nik geef niet om banden,<br \/>\nik geef niet om pijn.<br \/>\nIk woon in een gebied<br \/>\nver voorbij het heden,<br \/>\ndaar is een ingetogen stede<br \/>\ndie niemand ziet :<\/p>\n<p>daar ben ik wat ik ben :<br \/>\neen vluchtige vonk<br \/>\nvan het wereldlicht.<br \/>\neen flitsende schicht<br \/>\nontsprongen aan het zwijgen<br \/>\nvan Gods aangezicht.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In de &#8220;Brieven aan Nand&#8220;, geschreven na zijn overlijden, citeert Sim hem: &#8220;Mocht ik maar blijven voortleven met \u00e9\u00e9n of twee gedichten, ik zou al tevreden zijn\u2026\u201d. Op 24 oktober 2006 werden gedichten van hem voorgedragen in de Bourla schouwburg te Antwerpen. Het was een organisatie van &#8220;Behoud De Begeerte&#8221; waar tal van bekende Vlaamse &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;2006 &#8216;Een goed foute avond&#8217; in de Bourlaschouwburg.&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1978,"menu_order":281,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2661","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>2006 &#039;Een goed foute avond&#039; in de Bourlaschouwburg. - Raratonga<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"2006 &#039;Een goed foute avond&#039; in de Bourlaschouwburg. - Raratonga\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In de &#8220;Brieven aan Nand&#8220;, geschreven na zijn overlijden, citeert Sim hem: &#8220;Mocht ik maar blijven voortleven met \u00e9\u00e9n of twee gedichten, ik zou al tevreden zijn\u2026\u201d. Op 24 oktober 2006 werden gedichten van hem voorgedragen in de Bourla schouwburg te Antwerpen. Het was een organisatie van &#8220;Behoud De Begeerte&#8221; waar tal van bekende Vlaamse &hellip; Lees verder &quot;2006 &#8216;Een goed foute avond&#8217; in de Bourlaschouwburg.&quot;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Raratonga\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-24T17:54:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"546\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"902\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"26 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/\",\"name\":\"2006 'Een goed foute avond' in de Bourlaschouwburg. - Raratonga\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/10\\\/Bourla-2006.jpg\",\"datePublished\":\"2018-10-18T20:06:56+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-24T17:54:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/10\\\/Bourla-2006.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/10\\\/Bourla-2006.jpg\",\"width\":546,\"height\":902},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De Zingende Ziel der Dingen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Getuigenissen over Nand en Sim\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"1906 -2019 over Nand: &#8220;\u00e0 charge et \u00e0 d\u00e9charge&#8221;&#8230;\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/de-zingende-ziel-der-dingen\\\/getuigenissen-over-nand-en-sim\\\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"2006 &#8216;Een goed foute avond&#8217; in de Bourlaschouwburg.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Raratonga\",\"description\":\"Biografie van een liefde\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2006 'Een goed foute avond' in de Bourlaschouwburg. - Raratonga","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"2006 'Een goed foute avond' in de Bourlaschouwburg. - Raratonga","og_description":"In de &#8220;Brieven aan Nand&#8220;, geschreven na zijn overlijden, citeert Sim hem: &#8220;Mocht ik maar blijven voortleven met \u00e9\u00e9n of twee gedichten, ik zou al tevreden zijn\u2026\u201d. Op 24 oktober 2006 werden gedichten van hem voorgedragen in de Bourla schouwburg te Antwerpen. Het was een organisatie van &#8220;Behoud De Begeerte&#8221; waar tal van bekende Vlaamse &hellip; Lees verder \"2006 &#8216;Een goed foute avond&#8217; in de Bourlaschouwburg.\"","og_url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/","og_site_name":"Raratonga","article_modified_time":"2026-09-24T17:54:43+00:00","og_image":[{"width":546,"height":902,"url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"26 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/","name":"2006 'Een goed foute avond' in de Bourlaschouwburg. - Raratonga","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg","datePublished":"2018-10-18T20:06:56+00:00","dateModified":"2026-09-24T17:54:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Bourla-2006.jpg","width":546,"height":902},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/2006-een-goed-foute-avond-in-de-bourlaschouwburg\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De Zingende Ziel der Dingen","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Getuigenissen over Nand en Sim","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"1906 -2019 over Nand: &#8220;\u00e0 charge et \u00e0 d\u00e9charge&#8221;&#8230;","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"2006 &#8216;Een goed foute avond&#8217; in de Bourlaschouwburg."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/","name":"Raratonga","description":"Biografie van een liefde","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PbQXZk-GV","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2661","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2661\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}