“In de Noordse mythologie waren Ask en Embla de eerste mensen, door Odin, Vili en V\u00e9 uit het hout geschapen dat zij op het wereldstrand vonden, nadat de schepping was begonnen. Ask en Embla worden genoemd in de V\u00f6lusp\u00e1<\/a><\/span>. Het zijn in feite twee symbolische namen voor bomen of groeiwijzen (Ask betekent Es en Embla betekent Iep of Slingerplant). In de Noordse literatuur is het wel meer de gewoonte mensen met bomen te vergelijken, vooral in de Edda<\/span><\/a>.”<\/em><\/p>\n (Nand laat Embla geboren worden uit een “winde<\/span><\/a>” die zich om een boomstronk – Ask – wentelt)<\/p>\n Voorpagina:<\/p>\n Deze bundel ontstond in het jaar 1939\/1940, tijdens de maanden dat Nand gemobiliseerd was. In zijn Memoires “Mobilisatie en Meidagen 1940<\/span><\/a>” uit 1964 schrijft hij daarover het volgende:<\/p>\n “Mijn kamertje in de kazerne was naakt als een cel (!), maar een oase van stilte, waar ik \u2019s avonds een beetje zelfinkeer en rust kon vinden.\u00a0 Daar ontstond, geheel onverwacht, misschien uit een bewustzijn van gemis, het episch gedicht Ask en Embla, dat ik voortaan als een schat bij mijn schrale soldatenvoorraden in mijn broodzak zou omdragen.”<\/em><\/p>\n Bijna was het manuscript verloren gegaan tijdens de aftocht van het Belgisch leger, maar:<\/p>\n “Iets anders nog had ik in de brand gelaten: mijn broodzak met mijn rantsoenen, en (dit was heel wat erger) het handschrift van \u201cAsk en Embla\u201d dat in die maanden van geestelijke verdorring mijn grote vreugde geweest was.\u00a0 Het verlies was onherstelbaar daar ik mij alleen brokstukken van het gedicht in het geheugen kon roepen.\u00a0 En zo stonden de twee figuren mij voor de geest als twee deerlijk gehavende beelden, verminkt en geschonden: de gedachte was ondraaglijk.\u00a0 Maar we waren gevat in een razende dodendans, en al het andere werd tegen wil en dank naar de achtergrond verdrongen.\u00a0 Gelukkig zou ik zowat een jaar later op de man stuiten die het handschrift gevonden had, en zorgvuldig bewaard.\u00a0 Ik wist niet wat gezegd om hem te bedanken: er zijn nu eenmaal vreugden waarvoor je geen woorden vindt.\u00a0 Maar ik zie nog zijn lach \u2013 hij was even gelukkig als ik.”<\/em><\/p>\n In 1950 schonk hij een exemplaar aan Sim, en schreef er het volgende in als opdracht:<\/p>\n “Geschreven in de ‘overmoedige’ dagen, toen wij droomden van een nieuwe wereld… 1942… Opdat deze droom ons binde, nu die wereld verzwond. Nand. 1950<\/em>”<\/p>\n Inhoudsopgave:<\/p>\n Colofon (afmetingen van de bundel: 22x14cm)<\/p>\n ASK EN EMBLA<\/strong><\/p>\n DE GODEN SCHEPPEN Een god, eenzaam In den palm, griffelt (blz 9)<\/p>\n Spant en schiet. Ineens, Loki spiedt tersluiks : En druipend loof, een boom ; Wenkt opgestaan : \u201c De esch, (blz 10)<\/p>\n Schrikbarend nu, zwijgt Woen : Een stomp is de boom, Los in haar roerloosheid (blz 11)<\/p>\n EMBLA ONTWAAKT En zij ontwaakte, Embla, Zij ademde. Zij (blz 13)<\/p>\n Zwaar van droomen, Staarde zij, zacht ademend, Zij rees op, zuchtte diep (blz 14)<\/p>\n Knielde zij, traag, toen, De hellingen der leden langs Zag en hoorde, hijgend, (blz 15)<\/p>\n ASK EN EMBLA Zonnig en rank, baadde Embla En schrok : naakt in de zon, (blz 16)<\/p>\n Snel wendde zij bloode \u201c U bewegen : gij zijt mijn. \u201c Luiisterde hij ? (blz 18)<\/p>\n \u201c De vleugellooze wind, de \u201c Zingen verte ; ik ben man : Ontblootten zij (blz 19)<\/p>\n DE DANS Toen, op de wijze die de vloed Vooraan de purperwieren met hun (blz 21)<\/p>\n Nu vingen alle wieren aan Nu nabij, dan ver en weer Zoo dansten zij, (blz 22)<\/p>\n En in de dronkenheid der baren Strandewaarts. (blz 23)<\/p>\n DE GODEN SCHENKEN Door den zeenacht En sprak : \u201c Ask zijt gij, dat U doorruischt. (blz 25)<\/p>\n \u201c Leven des geestes, \u00a0en \u201c Niet enkel des lichaams. \u201c Zult gij in schoonheid, (blz 26)<\/p>\n \u201c Rust en zalige \u201c Immer herboren duur. \u201c Bekoring, argelooze (blz 27)<\/p>\n ASK VAART IN EEN JOL Telkens bij ebbe, vond Ask Ask roeide, ongezien op den bodem (blz 29)<\/p>\n Uitstortte in een gulp. Doomansduim in weeke knuisten ; Ruig behaarde krabben (blz 30)<\/p>\n Menschenaangezicht, En Ask Hoe schollen, als bloed-bevlekt (blz 31)<\/p>\n EMBLA VERHEERLIJKT Heimelijk komt gij, slaap, Wischt alles weg. (blz 33)<\/p>\n Ontwaken wij : gij zijt Stil uit duisternissen Onbetreden ; (blz 34)<\/p>\n Sluit met zoeten dwang, en Kom, o slaap, keer immer (blz 35)<\/p>\n DE ZEE SPREEKT \u201c Ik ben het eeuwig water woud, dier, alle wezen \u201c Kroost der Ongezienen, (blz 37)<\/p>\n \u201c Angst en nood der ziel, alle \u201c Niet mijn diepten \u201c Schaterde zij, had zij een hart (blz 38)<\/p>\n \u201c Wachten er op ontstaan. Eens \u201c Akkers verschijnen, aarde, (blz 39)<\/p>\n ASK IN HET WOUD<\/p>\n En Ask, met boog en speer, Schemering. Van boom tot boom (blz 40)<\/p>\n Reikhalzend en klein Te pletten dreigde. Een roestige kolder, eeuw na eeuw (bl 41)<\/p>\n De zwarte grond : Een vleugelslag. \u201c De aarde En een meer, dat weidsch (blz 42)<\/p>\n Gedrochtelijk geloei, (blz 43)<\/p>\n EMBLA WORDT MOEDER Doch Embla ging Trouw aan haar zijde, vergeefs (blz 45)<\/p>\n wonderbaar vermeerde. Schemerde \u2019t morgenuur ; \u201c Die uit de vrouw leven (blz 46)<\/p>\n Schuw tegemoet : Ask \u201c Zijt rein, in liefde \u201c Van kinderen, die voort (blz 47)<\/p>\n DE ZANG DER KINKHORENS Gebleekt in \u2019t duinzand, lang Alles leeg en licht, dooreen, (blz 49)<\/p>\n Palenlooze, en Van elke schorre schulp, Woorden die ruischen, (blz 50)<\/p>\n Leven en bewegen, Onverhoeds weggerukt, wij En hoort, gij ebbe en vloed : (blz 51)<\/p>\n Mocht gij ook zwijgen.![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/1950\/10\/Ask-1-191x300.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-2-1024x797.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-6-1024x781.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-7-1024x783.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-3-1024x795.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-4-1024x793.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nDE EERSTE MENSCHEN
\nASK EN EMBLA<\/p>\n
\ndoor \u2019t weten, zoo zit hij,
\neen ochtend, bij de branding,
\noeroude geheimen der baren
\nbeluisterend, zoo zit hij, grijze
\nstormenmenner Woen. En
\nloom, languit ter rechter,
\n\u2019t rosse hoofd<\/p>\n
\nachteloos in \u2019t duinzand, Loki
\nWoens arglistige zoon.
\nLoki loert, de oogen groen,
\nloert waar Henir, voor den vloed
\nwijdbeens geschoord,
\nbehoedzaam pijl na gouden pijl
\nin \u2019t zingen van de boogpees<\/p>\n
\neen pijl op slappe pees
\nonafgeschoten, tuurt
\nverbijsterd Henir zeewaarts ;<\/p>\n
\nd\u00e0\u00e0r, in \u2019t steile
\nbreken van een golf ontbloot,
\ndreef een tronk, met wortelen<\/p>\n
\nrondom den boom, met den wortel
\nverworteld, \u00e9\u00e9n met de kruin,
\nwentelde trouw een winde
\nnauwelijks in bloei.
\nEn Hij dien \u2019t onverwoordbare
\nbeweegt, door duistere
\nwaterstemmen ingewijd,<\/p>\n
\nBoom en plant scheiden ! \u201d
\nGedrie\u00ebn zwoegen zij, Loki
\nschoorvoetend, tot de boom
\nleekt tegen \u2019t duin,
\nen, los over \u2019t zand naar zee,
\nkronkelt de winde. Oeroud
\nin nacht-zwarten mantel,<\/p>\n
\npuilend uit de holte,
\nbloedbeloopen fonkelt
\nbeurteling op boom en plant
\nhet eenig Oog. Ademloos
\nstaan de broedren. Kroon, bast,
\nwortel, alle vertakkingen
\nschrompelen tot niets ;<\/p>\n
\ngolvingen varen duister
\ndoor den tronk, bootsen hoofd
\nen romp, de leden van een man,
\njongeling nog, schoon zonder verwe :
\nverweloos aan zijn voet,
\naan \u2019t klemmend wentelen der winde
\nschemerig ontbloeid, ligt<\/p>\n
\neen prille vrouwe. Nu sluipt
\nAlvader duinwaarts ; gedrie\u00ebn,
\nHenir met den boog, Loki, de oogen
\ngroen van list,
\nwaken zij in \u2019t stuivend duin,
\nen turen, stil door \u2019t waaien
\nvan de biezen.<\/p>\n
\nTOT HET LEVEN<\/p>\n
\nzoo een bloem ontluikt en
\nopenlegt haar kelk. Een hand,
\nblindeling, bewoog,
\nzoekend ter linker zijde
\nden kalmen klop van \u2019t hart ;
\nen hand en boezem welfden welig,
\nademend voor het eerst.<\/p>\n
\nademde rustiger en rustiger,
\nen door haar leden golfden
\nlange deiningen. Een loome knie
\nontspande \u2019t been, het andere
\nschuw strelend ; \u2019t hoofd
\nwendde moe geloken oogen
\nweg en weder,<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-5-1024x790.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\ndiep in slaap. Toen
\ngreep de hand behagelijk
\nin \u2019t ijle ; de wimpers, blond en blijde,
\ntrilden, beide ineens ontsluitend,
\n– zilvergrijs als morgenmist _
\nden blik. Oogen wijdopen,
\nroerloos in lauwe middagstilte.<\/p>\n
\neerste vrouw, maagdlijke
\nmenschenmoeder Embla.
\nEn zij rees op, schroomvolle Embla,
\nrijzig en rank, in \u2019t lange
\nwaaien van zandwitte haar,
\nonzeker, zwaar nog van
\nbewusteloozen nacht,<\/p>\n
\nals in droom, en ging,
\nwaar over zilverige zand,
\nde zee in hoofsche branding
\nglinsterend verschuimde, en
\neen rilden voet, die aarzelde,
\nmet koelen scheut
\nomving. In ondiepe spoeling<\/p>\n
\nbeide palmen als een beker
\nhol tegeneen,
\nschepte zij water, en
\nstortte \u2013 oogen zalig gesloten –
\nover aangezicht en huiverenden
\nboezem gretig zeenat, dat
\nin lange draden, snel<\/p>\n
\nafstroomde, en van elken
\nelleboog nederdropte. Even
\ntalmde zij, toen in de straal
\nineens bevrijd,
\nrechtop, boezem onrustig,
\nstond zij, met benieuwd gebaar
\nder handen, strak, en<\/p>\n
\nalles, en wist zich leven,
\nhelder in \u2019t bewegend weeke lijf,
\ndat zij, – de huid met vingertoppen
\nnauwelijks rakend –
\nachteloos bestreek, rijzige Embla,
\nEn stil in de stilte,
\nstond zij, Embla, alleen.<\/p>\n
\nVINDEN ELKANDER<\/p>\n
\nblijde den voet, en zong dewijl
\neen moederlijk lied, dat schuw
\nop haar lip ineens
\nverstierf : haar genaakte
\nuit het duin een kracht,
\nlouter licht, keek zij<\/p>\n
\nnaderde, met den zonderlingen
\nzwier der kracht,
\nrijziger mensch dan zij,
\neen man, gestadig, stap
\nvoor stap, en telkens puilden
\nlangs elke dij de spieren
\nin vluchtige bundeling,<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-8-1024x791.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nden blik naar zee : over haar
\nhoofd, de heldere haren langs,
\ngleed langzaam een palm ; en
\nwoorden hoorde zij,
\nlevend geluid, een reine stem
\ndie zij verstond : \u201c Ik zie U,
\nin mijn handen voel ik<\/p>\n
\nRilde in zijn arm,
\nvolgde zij zijn blik, die
\nkoen de zuivere kring der kimme
\nstralend ontving : \u201c Ik besta,
\ngij bestaat \u201c, fluisterde hij, \u201c alles,
\nalles bestaat \u201c. En schroomvol
\nmaande zij : \u201c Ik besta\u2026 \u201c<\/p>\n
\nHij dronk met diepen teug
\nden zouten wind : \u201c Hoor, \u201c
\nzegde hij, \u201c alles spreekt,
\nhoor, alles zingt : wij hooren
\nwind en water, hooren alles,
\nwij, spreken in ons.
\nZie, alles roept ; de wolk,<\/p>\n
\nvlakte, des morgens, het dier
\nte land en op de wiek ; de zee
\nsteigert en roept ; nergens
\nis stilte, overal is drang,
\ngroei in de duisternis : kamp
\nis overal. Vrouw,
\nalle verten<\/p>\n
\nkracht ben ik \u201c. Doch
\nonverhoeds met een wrong
\nlosgerukt uit zijn arm, rende
\nEmbla wild de wadden in,
\nde haren ijl als schuim
\ndat stuift aan hooge
\ngolvenkammen wit ; en dus<\/p>\n
\nden kuischen nek, \u2019t argeloos
\nglooien van den rug,
\nsmal om de lenden, en de milde
\nheup der morgenlijke moeder
\naller menschen. En Ask,
\nvuisten gebald, sprong
\nlenig in haar spoor, en liep.<\/p>\n
\nDER WIEREN<\/p>\n
\nal zuchten zong,
\ndansten de wieren,
\ndansten de wieren voor het duin
\nhun loom bewogen dans,
\ngeluideloos, wijl in de zon
\nhun glibberige lijven
\nglinsterden.<\/p>\n
\nbloedrooden waaier, en
\nde teere vederwieren,
\ndie hun pluimbos wiegelden
\nen dansten ;
\nde rotswieren trilden
\nen vloeiden als een groene
\nstroom over de deining.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-9-1024x793.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nte dansen, dansen, heind en ver :
\nde vingerwieren streelden
\nbevend het water,
\nde bladwieren wuifden immerdoor
\nhun zacht vaarwel ;
\nen lenig in de lenden rilden
\nlangzaam de riemwieren.<\/p>\n
\nnabij, gewiegd, gewenteld,
\nhoog, dan lager en alweder
\nopgeheven ;
\ndeinzend, neerbuigend,
\nvlug, dan loomer, traag verzinkend,
\nop de vreemde wijze die de vloed
\nal zuchten zong,<\/p>\n
\nToen pijpte de wind opeens
\neen koel en wild geluid,
\nweifelend eerst en zoekend-zacht, dan
\nluide fluitend, dat de schuwe baren
\nhuiverden overeind, en
\nsteigerden en struikelden,
\nen schuimend nederstortten.<\/p>\n
\ndansten de wieren,
\nzwoegden de wieren voor het duin
\nhun radeloozen dans,
\nen worstelden en wendden
\nvreemd en wild hun ranke lijf
\nen doolden uit de reien
\ndronken door elkander<\/p>\n
\no Zang van wind en water,
\nverrukkingen die optilt en verdelgt,
\nen wederstand niet kent !
\no Wieren door den vloed gegrepen,
\nwieren mild en moedig,
\nroerloos nu in \u2019t zand :
\nzalige wieren dansend in den dood\u2026<\/p>\n
\nDE MENSCHEN
\nHUN GAVEN<\/p>\n
\nzocht Woen, zijn zonen voorop,
\nde duinen langs, Loki floot :
\nd\u00e0\u00e0r, wang aan wang in \u2019t mos,
\nsliepen Ask en Embla.
\nZijn sterrenmantel werpend
\nover de slapenden, stond Alvader
\nduister bij den vloed<\/p>\n
\nloot van den eschboom, ruischende
\ngebint van \u2019t palenloos Al<\/p>\n
\nStam zijt gij, bodemvast, en immer
\nhaakt naar den boom
\nEmbla de winde.
\nIk geef U \u2019t tijdelooze<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-10-1024x791.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\n\u2019t noodlot van zijn raadselen ;
\nvervoering geef ik, goddelijke
\nalbewustheid in \u2019t beleven ; macht
\nom tijd en dood
\nte verwinnen, wedergeboorte
\nin durende daad,\u00a0 in
\nvruchtbaarheid<\/p>\n
\nNeem mijn speer : haar stalen blad
\nontsluit U de wereld. \u201c
\nHij sprak, en stootte de schicht
\nloodrecht in \u2019t zand, En Henir
\nneerbukkend : \u201c Mijn boog schenk ik,
\nen pijlen, die vlug-gevederd
\nraken op afstand. Bewegen<\/p>\n
\nlenig kracht ontplooien,
\nstalen den vuist
\nin zeeghaftigen arbeid. Aarde
\nzult gij ontginnen ; zegenen
\nhaar milde moederschap,
\nden smaak van korenbrood.
\nVermoeinis zult gij kennen,<\/p>\n
\nverkwikking van den slaap. \u201c
\nDoch Loki, met schuinen blik,
\nboog over de vrouw, fluisterde :
\n\u201c Moeder zijt gij, kinderen
\nzijn uw behagen, uw nood
\nen heerlijkheid ; in U
\nkiemt \u2019t duister leven tot<\/p>\n
\nWonderbaar licht
\nschrijdt gij over de aarde :
\ngij zijt de dans in de stilte,
\n\u2019t lied dat geluidloos
\nbedwelmt die naar U luister ;
\nuw ijle hand verwekt
\ntrillingen door \u2019t ruim. Gij zijt<\/p>\n
\nverleiding : liefde en haat
\nzijn heel uw macht en
\nmachteloosheid. Ik schenk
\nU mijn net, het wapen dat verholen
\nlevend vangt. \u201c Loki zweeg.
\nToen lieten de goden in den nacht
\nAsk en Embla slapend, alleen.<\/p>\n
\nTER VISCHVANGST UIT.<\/p>\n
\nvloedlijnen van vleezig loof
\nen naakte waterwezens,
\nlevenloos in \u2019t zand. Hij nam
\nhet net, roeide, slag voor slag,
\nin een jol naar zee, en
\nvierde : loom in de deining
\nzonk, aan de lijn, het net.<\/p>\n
\nkaapte het net. Hij roeide,
\nmoeizamer nu, wegens
\nde vangst, die woog en puilde
\nin \u2019t net, toen \u2019t opgehaald
\nbarstte in de kantelende jol,
\nen om zijn voet
\nglinsterende waterdieren<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-11-1024x791.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nSprakeloos om zijn vangst
\nstond Ask : daar lag
\nde roze zeekat, die loensch
\nmet paarse oogen gluurt, en
\nspuwt haar zwart venijn ; l\u00e9vend
\ngewas zag hij :
\nknobbeligen zeevinger, en<\/p>\n
\npaddestoelen als de kimme
\nblauw en doorzichtig ; rozen
\ndie met hun kelk ineens
\nwurgen hun prooi. Daar gleden,
\nvijfvoudig stralend, als
\nden zomernacht ontvallen,
\nzeesterren van goud.<\/p>\n
\nzag hij, in hun pantser
\nzijdeling verkruipen ; kronkelende
\ndoornhaaien, met hun felle vliem
\naanvalsgereed ; makreelen
\nzwartblauw glanzend als
\ngetemperd staal van speren ;
\ngroene roggen met hun bleeke<\/p>\n
\nwoelde in de wriemeling der vangst,
\nbevrijdde den voet, en zag hoe
\nvuurrood, met roode oogen,
\nknorhanen hem aanstaarden,
\nde borstvinnen beverig en
\nblauw omzoomd,
\nals vleugels van libellen ;<\/p>\n
\nen in hun doodsangst stom,
\nschuin en dubbeloogig gapend
\nspartelden. Snel
\ngreep hij de riemen, en
\nroeide, met radden slag de jol
\nzwaar op \u2019t deinen van den vloed,
\nschuimspattend naar Embla.<\/p>\n
\nDEN SLAAP<\/p>\n
\ngelijk de nacht ;
\ngij sluit de open oogen,
\nen dooft ons helder weten
\ngeruischloos uit.
\nU zien kan niemand,
\nniemand voelt uw aanraking
\ngij komt, bedwelmt, en<\/p>\n
\nEn wij bezwijken
\naan uw rust, en zinken
\nzalig in uw macht, aleer wij U,
\ngestaltlooze, bevroeden,
\nademend in den nacht
\ndien gij ontsluit. Des morgens
\nwijkt gij snel, ineens<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-12-1024x787.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\ngevloden ; in de gedachte
\nhangt alleen, kortstondig,
\nonvatbaar ver,
\n\u2019t wonder van uw aanwezigheid.
\nDoch soms, onwezenlijk, en
\nijl door \u2019t geheugen, waren
\nbeelden onbestemd,<\/p>\n
\nopdoemend, herinnering
\naan vreemd beleven en ervaren
\ndiep in den nacht, gezichten
\nvan geluk, en, schoon,
\neen hartsgeliefd gelaat ;
\nblijde aanschouwingen
\nin werelden onaardsch en<\/p>\n
\nschrikbeelden ook soms,
\nangst en voorgevoel van
\nonheil en gevaar, vermaningen,
\nrampspoed, rouw,
\nen treurnis onbegrijpelijk.
\nWie zijt gij slaap,
\ndie onze ziende oogen<\/p>\n
\nin het grondloos donker
\ndroombeelden toovert, gedaanten
\nzichtbaar en onhoorbaar
\nfluisterend, woorden
\nontbrekend bij dag ? En waarom
\ntalmt gij slaap,
\nuren-, soms urenlang ?<\/p>\n
\nweer, des avonds,
\nals alles eindloos zwijgt, en
\nmoede, hoopt op den nacht ;
\nkom, sluit met mild gebaar
\nonze oogen, verkwik onze verloomde
\nkracht, o schenk ons, slaap,
\nden zegen der vergetelheid.<\/p>\n
\nMET ASK<\/p>\n
\nbrandend door den tijd ;
\noermoeder ben ik, ongeboren
\nvoedster van \u2019t geborene ;
\nwereldgevaarte, bergtoppen,<\/p>\n
\ndroeg ik eens in mijner schoot
\nverborgenheid.<\/p>\n
\nvind ik ter wereld woonstede
\nnoch beminden, alom gaapt
\nijzige Almacht ;
\nhaveloos ben ik : eeuwigdurend
\nZijn verwaten eenzaamheid
\ndeelachtig. Harteloos oud,
\nsmaal ik op smart en vreugde,<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-13-1024x787.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nvertwijfelingen, die
\nin eeuwigheid mijn wezen
\ndoelloos betwistten.
\nLeven en dood zijn ijle
\nspiegeling van licht en duister
\nvluchtig op mijn gelaat, als
\nstorm en stilte, die mijn verten,<\/p>\n
\nberoeren. Ik blijf aldoor
\ndes Eenen dochter, Zij wie leven
\nen sterven, waken en slaap,
\ninkeer der nachten, zelfvergeten
\nwerden ontzegd.
\nMededoogenloos om doem en
\nwanhoop der vergankelijken<\/p>\n
\ntot luim bij machte. Ik ben
\nde eindloos barende ; ongestild
\nduren mijn wee\u00ebn ;
\noerrein in mijn lenden
\nwekt de kiem des wordens
\nontzaglijke vruchtbaarheid :
\nwerelden<\/p>\n
\nbreekt de moede bodem der aarde,
\nbergruggen, oerwoud,
\nal wat ademt, akelig
\nstuk in de wateren, die alle spoor
\nuitwisschen. Tot ebbe en vloed
\ngeheimvol zwanger wijken, en
\nuit slibbe en spoeling<\/p>\n
\nklaar voor den ploeg, en \u2019t wentelen
\nder jaargetijden.
\nMensch, onder alle wezen
\nnaar mijn beeld uit mij geboren,
\naltijd drijft uw heimwee
\nmijwaarts, die in den Alnacht
\neenzaam ben. \u201c<\/p>\n
\ndwaalde schouderdiep
\nin \u2019t groen, door \u2019t reuzig heir
\nroerlooze stammen, die
\nkruin neven kruin veelarmig
\nhoog in \u2019t borend licht,
\nde groene woudhalle
\ndompelden in zon-doorschoten<\/p>\n
\nbaande hij door maagdelijk gewas
\neen toegang, breidde de armen
\nopen ter omvademing, en
\nstootte \u2019t speerblad
\nin den tronk, die ongedeerd
\nhet staal niet duldde. Hij
\nsloeg de oogen op,<\/p>\n
\nonderaan den stam : vol puilde
\nboven zijn hoofd het hout, en
\nrukte bruine flarden mos
\nen klissen naakte zwammen
\nknoestig omhoog, waar
\nduizelig, de kroon, Ask
\nin de diepte, als kantelengereed<\/p>\n
\nEen zwatre zuil, loodrecht,
\n\u00e9\u00e9n stuk ten voeten uit,
\nontsprong aan woelige worteling
\nde beuk, en beurde wijduit
\narm boven arm, een koepel
\nbloedrood gebladerte. Ginds,
\noeroude romp, de bast<\/p>\n
\nmet hieuwen tot in \u2019t naakte
\nhout doorkloven, schouwde,
\nvrij boven \u2019t geboomt, gehuld
\nin schaduw en diepgroen
\nlicht, de weergalooze eik,
\naanvoerder der boomen.
\nZwaar geurde<\/p>\n
\nontzaglijk schoten alom
\nde tronken in loggen vaart –
\ndoch geluidloos.
\nDoor koele stilte ritselden
\nwezens in beweging, lenige
\nlijven door \u2019t gestruik, een
\nzachte tred, en plots, nabij,<\/p>\n
\nleeft, \u201c fluisterde Ask, \u201c de
\nmoederlijke aarde; \u201c
\nOmzichtig, de speer
\nten worp gericht, betrad hij
\nzompig mos en moorland, bleek
\nschemerden berken, Ask speurde
\nkoude lucht van water<\/p>\n
\nhet tegenbeeld van \u2019t woud
\nrondom weerkaatste.
\nAan den oever hurkte hij,
\nholde de hand ten dronk, doch
\ngreep ijlings de speer en
\nspiedde ringsom : ijzingwekkend
\nvoer door de woudhalle<\/p>\n
\nin \u2019t grauw geboomt
\ngedrochtelijk beantwoord, ver
\nploffende hoeven, \u2019t splinteren
\nvan tronken, geraas dat snel
\ntot stilte verstomde.
\nEn Ask vond in \u2019t meer zijn
\nverwonderd gelaat ; en dronk.<\/p>\n
\nEN ASK BEGROET
\nZIJN ZOON<\/p>\n
\nzwaar van moederzegen, rijp
\nwelfde haar schoot, de boezem
\nwoog, als in den herfst
\nhet ooft, dat mild van sappen,
\npuilt aan den boom ; vaak
\nafwezig staarde zij in verten
\nongenaakbaar, wijl Ask,<\/p>\n
\npeilde naar haar blik.
\nEindelijk glimlachte zij
\nstil, een nieuwen lach,
\nhaakte zalig in zijn arm
\nhaar zachten arm, en wist
\nde heldere oogen groot,
\nhoe \u2019t leven in haar ingewand<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-14-1024x781.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nSoms op den loer,
\nhoorde hij aan \u2019t getouw of
\nin de stal, een stem
\nkindlijk zingen, een louter lied
\nvan liefde, doch niet voor Ask.
\nToen, bij nacht, in angst
\nen nood baarde zij. Koel<\/p>\n
\ndoor de hut eerlang
\nschoof, geluw gebundeld,
\nwarmende zon. Een bolle vrucht,
\nrond in verse wol gewiegd,
\nblikte de boreling, een knaap,
\nde kijkers starlings open.
\n\u201cEen god ben ik,\u201d zei Ask,<\/p>\n
\nwekken kan. \u201c Embla, moede en
\ntrotsch, lachte hem toe. Doch zij
\nwerd lenig en rank weerom,
\ndes avonds rende zij hem jeugdig
\ntegen door \u2019t duin ; zij stoeide
\nspeelsch met het kind ; eens
\ndroeg zij hem den knaap<\/p>\n
\nwuifde : op zijn schouder lag
\nde spade, in den blonden baard
\nhing lucht van hooi. Moeder en zoon
\nontving hij mild : \u201c De aarde
\nis goed \u201c zegde hij, \u201c en ik
\nben dankbaar. U vrouwe
\nmin ik ; gij mijn zoon,<\/p>\n
\ngewonnen, uit liefde geboren,
\nrein als de aarde. \u201c Stil
\ndoor \u2019t roggeveld dat rijp
\nfluisterde, vorderden zij, Embla,
\n\u2019t kind in den arm, en Ask ;
\nen Ask getuigde : \u201c Man
\nzal hij heeten, zoon, en vader<\/p>\n
\nerven mijn gedachte. Zoon,
\ndenk om uw erfdeel, vrees
\nleven noch dood : over den man
\nhebben zij geen macht ! \u201c Op den disch
\nwas kaas en brood, een kruik met
\nkoele melk ; en wijl hij at ;
\nzoogde Embla het kind.<\/p>\n
\nOP HET STRAND<\/p>\n
\ndoor den vloed verlaten,
\nliggen wij : zeeschelpen,
\nkokkels; kruikjes, holle
\nschalen, wenteltorens,
\nwitte tepeltjes,
\nkinkhorens van paarlemoer
\nen bruine wulken,<\/p>\n
\ngebarsten en gebroken.
\nSnelle Westenwinden
\nsneden om onze ruggen, \u2019t zand
\ntot witte grafheuveltjes.
\nZee, o onze zee ! Bij dag
\nbij nachte woedt gij aan ons
\nvoorbij, gij groote<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Ask-15-1024x783.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nbrandt en bruist,
\nen kent ons, kleine kinkhorens
\nin \u2019t zand, niet meer.
\nDoch hoor, gij ebbe en vloed,
\ngij ver geweld der zee,
\nhoe aan uw oever,
\ndoor de holle windingen<\/p>\n
\nhoe door de open mond
\nvan elke hoorn,
\ngeluiden varen :
\neen ademtocht, die waaiend
\nblaast als op een speeltuig,
\nimmerdoor zijn trouwen toon,
\neen zangloos zingen.<\/p>\n
\nongesproken,
\nweeklagen van wind, bewegingen
\nen brekingen van water,
\nzuchten eindeloos.
\n– Kent gij groote stemme,
\ndie kleine stem ?
\nWeet gij ons nog<\/p>\n
\ngroeiend in uw schoot, ons
\nvoedend op de baan van
\nstille stroomingen,
\nzalig in de roerlooze wouden
\nvan uw diep, uw groen geheim,
\nmoeder, deelachtig ?
\n– tot eens, door dolle tijen<\/p>\n
\ndiep in kolk en strooming
\nwentelden, en opgewoeld
\nwij in uw branding
\nbrandend medezongen
\n\u2019t hoog opstandige gezang,
\ndat ooit verstillend,
\nnooit verstomt ?<\/p>\n
\nwij zijn nog zee en wind !
\nde branding breekt in ons,
\nwij zijn het strand, wij zijn
\nuw verten. Nu wij tegen \u2019t duin
\nwegschilferend vergaan,
\nnu zingen wij zee, wij
\nzingen en zwijgen niet,<\/p>\n
\nWij kinkhorens, wulken,
\nwitgebleekte schalen,
\nuw klaroenen,
\nbreken uw boodschap
\noveral : de zee bruist aan,
\nde zee bruist weg, de zee
\nbruist immer voort !<\/p>\n