{"id":5117,"date":"2019-03-13T18:40:27","date_gmt":"2019-03-13T18:40:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?page_id=5117"},"modified":"2021-05-09T07:50:07","modified_gmt":"2021-05-09T05:50:07","slug":"1991-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/huwelijksleven\/1989-2014-sim-de-weg-alleen\/brieven-aan-nand-1989-1994\/1991-2\/","title":{"rendered":"1991"},"content":{"rendered":"

(leeswijzer: zie de pagina “Brieven aan Nand<\/span><\/a>“)<\/em><\/p>\n

Hieronder de bladzijden vanaf 14 mei 1991, met de teller opnieuw op blz. 1. Nand wordt hier niet rechtstreeks aangesproken, zodat de stijl meer zuiver dagboek wordt, meestal geschreven, dus niet overgetikt, zie voorbeeld van blz. 2:)<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

“Het mocht niet zijn, zoals elk vurig verlangen naar geborgenheid, voor mij nu een ijle droom, elke dag wat meer onzeker; elke dag wat meer omfloerst….”<\/strong><\/em><\/p>\n

(blz 1 begint uitgetikt gaat over in handschrift)<\/em>
\n14 mei 1991
\nBert (nvdr: broer van Sim)\u00a0<\/em>ligt nu begraven, zoals hij wenste op het hellend kerkhof van Grimbergen. In de verte rijst de abdijkerk der Norbertijnen waar de uitvaartdienst plaats vond. Het is er rustig en de stadsgeluiden dringen hier nog niet door. Voor het eerst priemt de zon door de meiwolken.
\n\u201cDe bloemen en kransen zijn nog niet verwelkt\u201d, zegt M. toonloos en probeer zakelijk te overleggen welke grafsteen het best geschikt zou zijn. De zonen staan er onwennig bij. Een vliegtuig scheert scherp naar het nabijgelegen vliegveld en de vogels onderbreken even hun verstoorde bezigheid.
\nGd heeft het weekend bij mij doorgebracht; zo kan ze zich beter concentreren bij de studie. We vullen saam de leegte op in het huis en ik ben wel verplicht voor een ordentelijke maaltijd te zorgen. Want anders is het maar zowat \u201csur le pouce\u201d!
\nVorige zondag 12 mei kwamen de fontein mij \u2018moederdag\u2019 wensen. B. had zijn verplichtingen aan E\u2019s kant. Hij belde me evenwel op in de vroegte. G.\u2019ke had de plant der \u201choop\u201d bij een reukje en de kinderen de tekeningen.
\n\u2019s Avonds trokken ze allen wuivend weg.
\nIk ben met de verhuis begonnen op de slaapkamer en nam m\u2019n intrek in het atelier bij de telefoon in handbereik. Ik slaap nu waar pappie het grootste deel der laatste twintig jaar permanent verbleef. Elk hoekje tast ik met nauwgezetheid af, ga met de beelden der allegorie\u00ebn te ruste en ontwaak ermee –
\n20 mei 1991
\nMorgen verjaart G\u2019ke, 38. Ik heb de plaatsen opgeruimd waar gisteren de familie compleet was voor de herdenkingsmis van pappie. B. en Co<\/sup> had weer andere verplichtingen. \u201cKismet\u201d. Ze hadden bezoek uit Nederland. Ik hoop dat ze het huis wat orde meegaven, want de aanblik van de chaos maakt me misselijk. Ik zwijg en doe of ik het niet merk.<\/p>\n

(nvdr: “Kismet<\/span>“: een term die Nand vaak gebruikte, het woord komt uit het Arabisch en betekent: “(nood)lot”, “lotsbestemming”, of “het zij zo”)
\n<\/em>
\n(blz 2 handschrift)<\/em>
\nHet is weer koud vandaag, reeds weken wacht ik op de warmte. De kachel moet weer constant branden. De doos die Bert me bij onze laatste bejegening overhandigde heb ik uitgepakt en al de emoties van een donkere tijd reten weer alle littekens open. De stapels brieven die we in de celtijd naar elkaar schreven. E\u00e9n van moeder naar haar enige zoon was zeer ontroerend; het is ook de eerste keer dat ik hem las, want ik was toen zelf ge\u00efnterneerd. Hoe zwaar toch werd het gezin beproefd. Noodgedwongen moesten ze het landelijke huis verlaten, have en goed wisselen voor de steedse behuizing. Te bedenken dat m\u2019n ouders toen nog een stuk jonger waren dan ik nu en hoe ze de kortzichtigheid en de nijd van eigen volksgenoten moesten ondergaan.
\n21 mei<\/u><\/p>\n

Ik ben naar Germaine VG geweest om de ongemakkelijkheid van het sorteren van me af te zetten en besloot naar het oude dorp door te rijden. Met moeite herkende ik het oude landschap onder de nieuwbouw en de keurig ingerichte tuintjes en percelen. Het vroegere \u201cPerckveld\u201d met de hobbelige aardeweg werd aangelegd, verbreed en verkaveld. Het Wingerveld v\u00f3\u00f3r het ouderhuis \u2013 eens een wiegende graanzee \u2013 staat volgebouwd. Ik zocht met enige moeite naar het verloren perceel bouwland in de Looikensstraat en sloot met de boer een mondelinge overeenkomst voor verkoop. Toen ben ik even bij M.V.d.W. gaan praten, een herinnering van 50 jaar geleden —
\n(blz 3)
\n22 mei 1991
\nVanmorgen ontving ik een ontroerend schrijven van een vriend van Bert. Hij stuurde een vergrote foto van hun beiden anno 1944 sept. Ik voeg hier de brief bij die ik hem schreef om hem te danken en om nog even te reminisceren\u00a0 naar de tijd van toen —
\n24 mei 1991
\nVandaag kwam G\u2019ke met de fiets naar hier. We hebben samen op het terras gegeten en ze had de tijd niet voor de verbeteringen uit te voeren die ze gepland had want moederlief had veel te vertellen!!
\n26 mei 1991
\nGisteren heb ik voor het eerst weer de zitmaaier uitgehaald, het was twee jaar geleden. Ik vreesde dat de kracht zou ontbreken om in te schakelen. Na een vijftal trekbeurten gebeurde het. \u2019t Was een vreemd gevoel opnieuw de banen af te meten, al is het gras in een bedenkelijke staat – –<\/p>\n

Sim op de zitmaaier, enkele jaren vroeger:<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
\nB. kwam onverwacht met de knapen binnen. E. moest werken. De jongens waren ongeduldig om \u201cte kermissen\u201d in Kortenberg. Zo reden ze al tegen twee\u00ebn weer weg.
\n27 mei
\nIk heb plantjes gehaald en de bakken (een paar maar) onder het stof en spinrag uit de garage gehaald. Nu staan een handvol geraniums en salvia\u2019s te wachten op de spaarzame zon \u2013 In huis blijft het kil en daarom blijft de kachel in de studio branden.
\n(blz 4)
\nReeds twee avonden na elkaar ga ik vroeg naar boven, ge\u00efnstalleerd in het \u00e9\u00e9npersoonsbed van Pips, in het atelier luister ik naar zijn lievelingsplaten, Rachmaninofs 2de<\/sup> concert. De Koningin Elizabethwedstrijd begon ook op de 27ste<\/sup>, de twee Russische pianisten hadden Rachmaninofs 3de<\/sup> pianoconcert gekozen: lang en zwaar. Ik moest aan pappie denken die er zijn commentaar zou hebben aan gegeven.<\/p>\n

\n

nvdr: “Adagio Sostenuto<\/strong>” uit het 2de pianoconcerto van Sergei Rachmaninof<\/strong>:
\n<\/em><\/p>\nhttps:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Rachmaninov.mp3<\/a><\/audio>\n

\n

Begga en haar Pa waren op theebezoek. De kranige negentigjarige \u2013 over twee jaar wordt hij honderd \u2013 en zijn geest is nog lenig en gevat. Nadat ze om zes uur zijn weggereden overviel me plots een onverklaarbaar gevoel van desolate eenzaamheid, huilend heb ik het atelier opgezocht en hoorde de verklaring van Patrice Chalulau\u2019s opgelegde concerto. Het is ge\u00efnspireerd op 9 gezangen uit de hel van Dante en toen ik het nu voor de vijfde keer hoorde gaf het heel de ontreddering en verlatenheid weer waarin de mens wegglijdt als hij niet vermag zijn zelfbeklag te overwinnen. Toen telefoneerde J. voor een afspraak \u2019s anderendaags. Het was een lichtpunt van een van de velen die nog om mij geven. Het stemde me rustig, al moest ik weer mijn toevlucht nemen tot een half Merinax pilletje. Het was toen al 4u in de morgen.
\nWe hadden afgesproken op de parking van het Grimbergse kerkhof. Ik kan niet beschrijven wat er in mij omging. Het hellende dodenveld dat ik traag betrad. Het was een eerste warme lentedag van een koude meimaand die over een paar dagen ten
\n(blz 5)
\neinde loopt. Ik was er alleen. De graven keurig gerijd. In de gleuf van een gebroken zerk priemde een madeliefje, de namen waren onleesbaar.. Het graf van Bert in een terpje opgehoopt, was nu ontdaan van de tuilen en kransen der eerste dagen\u2026 Het houten kruis vermeldt alleen zijn naam, koud en onwezenlijk.
\nIk hoorde me tot hem zeggen dat een oude vrouw me uitnodigde en hij wel veel in onze gesprekken zou aanwezig zijn. Ik zette het laatste beeld van m\u2019n dode broer van me af. Een beeld dat steeds terugkeert. Zo was het bij m\u2019n zus. Zo was het bij Ferdinand. Het grijpt je vast op elk ogenblik ban de dag en belet me bij nacht in de slaap vergetelheid te vinden.
\n(blz 6 opnieuw uitgetikt manuscript)<\/em>
\nMijn voorgenomen besluit geen reis te ondernemen zolang de tergende onzekerheid omtrent het huis duurt is ijl gebleken. De zomermaand is weer in zicht. Ik heb het rottende hout van de raamkozijnen wat geplamuurd en wat schrale bloemen in een paar bakken ingeplant. De tuin aan de garagekant is overwoekerd en telkens als ik de wagen gebruik denk ik aan wat het eertijds was. Het zal me beter bekomen als ik er een paar dagen uittrek, weg van de sombere junidagen die kil en koud zijn als de op materieel beluste mens. Ik zal Ant. bezoeken in het warme zuiden en er zijn \u201cclowns\u201d bekijken die de weerspiegeling zijn van een gekke wereld waarin we zelf meedraaien als in de mallemolen die Ferdinand ook heeft geschilderd. Ik zal me wringen in het keurslijf van goodwill en elke opkomende wrevel in ijl gezwets proberen te drukken.<\/p>\n

Ps: zie verder de film die Sim draaide van haar bezoek aan Port Camargue \/ Le Grau du Roi (8mm)<\/em><\/p>\n

Al. vergezelt me, maar ook haar perikelen zullen meereizen en ik vrees dat het relaas eromtrent, al worden ze soms verpakt in een tragisch-komisch verslag, evenmin zullen onderdrukt worden.
\nDe verwachting van het onbekende en de spanning ervan scoort altijd hoger dan de realiteit. De comfortabele eersteklassereis met de slaaptrein werd verstoord door het onbehaaglijk sleuren van te zware bagage. Het betekende een regelrechte aanval op mijn opgespaarde energie die ik door het stilvallen van mijn tuinactiviteiten nu stilaan voel verebben. We bereikten na de hortende slaap het station van Montpellier bij 300<\/sup>. Ik vroeg me af of de onzekerheid van het avontuur\u00a0 nog wel was weggelegd voor dames op leeftijd, temeer daar de vriendin permanent lijdt aan een slepende zenuwontsteking. Ik bewonderde haar uithoudingsvermogen, want ik vermoed dat ze de pijn verbijt om mij ter wille te zijn. De bus bracht ons bochtend naar het stationnetje van Grau du Roi. Ondertussen hadden we al de typische landschappen van de streek ontdekt: de zandkleurige huisjes in het groene kader en de weelde van de oleanders in bloei. We verbaasden ons over de afschrikwekkende woonmastodonten van het futuristische Grande Motte. Hun contouren tekenden zich brutaal af tegen de blauwe lucht van de Camargue. An haalde ons op in het autootje dat hoorbaar aan een grondig nazicht toe was al gaf het achteraf blijk van een \u201cformidabel\u201d uithoudingsvermogen, zoals trouwens zijn conducteur: de minzaamheid en hartelijkheid, zo oprecht en gemeend!
\nAl. en ikzelf schaamden ons later over onze eisen in verband met het logies want nadat onze gids de verschillende mogelijkheden had overwogen kwamen we terug tot het eerste uitgangspunt: \u201cHotel de la Camargue\u201d, een studio met uitzicht op de piscine en verbonden met de nabijgelegen zee op een boogscheut alleszins en na een paar dagen hielden we van dit minuscuul plekje zodat Al. reeds plannen smeedde voor een eventuele terugkomst. Voor een rustig verblijf ter plaatse alleszins paradijselijk een oase van groen en geurende struiken. De marina\u2019s en de boten niet veraf.
\n(blz. 7)
\nZe wiegden dromerig zacht als lokkende sirenes te noden voor een trip op het blauwe!
\nWoensdag 28.
\nAl. is moe en rust uit van de inspanning der vorige dagen. We hadden afgesproken de Ibis in de namiddag te bezoeken aan de meerplaats niet ver van het hotel over de binnenweg die Ant. me vorige avond had aangewezen. Ik wilde even de weg opnieuw verkennen om, mijn schamel ori\u00ebnteringsvermogen kennende, Al. straks een nodeloze omweg te besparen. Ik liep in de blakende middagzon de hele meerstrook af en liep zoals steeds weer verloren, langs verrukkelijke wegeltjes alleszins maar moe en bezweet bereikte ik opnieuw mijn vertrekpunt waar Al. niet erg opgetogen bleek te zijn met mijn lang oponthoud\u2026 Nadat we beiden over ons humeur heen waren bereikten we dan toch tegen drie\u00ebn de Ibis en zijn bewoner bezig de te koop gestelde sloep wat op te kalefateren. Nadat we een kijkje hadden genomen in het interieur bezochten we ook zoon Rein en vrouw Viviane in hun zeevaardige optrek. Ik heb de opkomende weemoed onderdrukt als ik de plejade van zeilen, masten overschouwde, omdat ik steeds aan Ferdinand moest denken die nooit de trip naar het zuiden met mij heeft gemaakt in een tijd waar het voor hem een openbaring zou geweest zijn. Hij droomde van een zeereis, hij sprak erover en schreef zijn verlangen neer in het mooie vers:
\n\u201cKonden wij reizen, gij en ik
\no, geliefde mijn
\nop een broos getuigde brik
\nof een blanke brigantijn\u2026\u201d<\/p>\n

(nvdr: zie over dit gedicht ook de pagina “Raratonga<\/span><\/a>“)
\n<\/em>
\nHet mocht niet zijn, zoals elk vurig verlangen naar geborgenheid, voor mij nu een ijle droom, elke dag wat meer onzeker; elke dag wat meer omfloerst.<\/p>\n

We hebben Ant. uitgenodigd voor een etentje bij een schemerlichtje en een prikkelende \u201cPic de Poule\u201d. We hebben wat losjes gepraat en het moment van beleven in onszelf vastgelegd om later de herinnering ervan te koesteren als een kleinood in \u201cune bo\u00eete magique\u201d!
\nDonderdag 27
\nAnt. moet voor controleonderzoek naar Villeneuve bij Avignon. Wij vergezellen hem. Het is zijn eerste lange autoreis sinds de infarctus. Nu en dan tast ik de sterk gelijnde trekken af onder de golvend witte artiestenkop maar ik bemerk geen vermoeidheid en zacht gezapig vertelt hij zijn belevenissen, de moeilijkheden bij het opbouwen van een bestaan, de familieperikelen, de ups en downs in een kunstenaarsbestaan, de niet van risico\u2019s gespeende beslissing met hebben en houden naar het zuiden te trekken weg van het koude noorden naar het lokkende avontuur nog v\u00f3\u00f3r de bezadigde levensavond het verhinderen zal.
\n(blz 8)
\nWe rijden langs kalme wegen. Ant. kent de mooie plekjes buiten de jachtige autoroutes. Het Van Gogh landschap ontrolt zich ettelijke malen voor ons. De gele weelde schept een gevoel van opgetogenheid, alleen de niet wijkende zwarte vlek op het netvlies van mijn oog scheert als een zwarte vogel over het vergezicht. Ik druk de gedachte van vrees en onbehagen weg en vraag aan Al., die achteraan in de wagen onze gesprekken maar met slierten volgt, of het gaat\u2026 \u201cHet gaat\u201d, zegt ze, maar ik denk dat ze wel stiekem haar pilletjes neemt tegen de opkomende pijn.
\nTerwijl Ant. op doktersvisite is, slenteren we naar de \u201cChartreuse\u201d. We zien het fort Andr\u00e9 op de hoogte en zouden wel graag naar Avignon, maar we zijn gebonden aan onze bereidwillige chauffeur die ook zijn bevriende dame wil bezoeken die hem ook bij zijn reis naar Vlaanderen in de herfst vergezelde en even in Weerde te gast was. Haar huis deed me denken aan de \u201cKleine Johannes\u201d van Fr Van Eeden. Een tuin vol romantiek zoals trouwens het huis, gevuld met allerlei zaken, liefderijk bijeen gegaard \u201cune maison habit\u00e9e\u201d. De koelte op het terras werd onderbroken door een ver getsjirp van een verdwaalde krekel die als het ware optornde tegen het zuiders timbre van de bezig zijnde gastvrouw. Mijn gedachten dwaalden af onmerkbaar naar het verhaal van Ant. levensverhaal naast R\u00e9gine had hij \u201cthe best years\u201d van zijn leven doorgebracht de fijn begaafde vrouw uit het noorden. Het zal alleszins een aanpassing vergen of een inschakeling op een ander diapason zoals ieder van ons doen moet als we uit onze \u201cheilige\u201d eenzaamheid onder de mensen komen en we soms onze eigen stem over onbenulligheden horen spreken waar we het eigen gelaat proberen te verhullen.
\nVrijdag 28.
\nWe bezochten het graf van R\u00e9gine: een zandkleurige terp op het nieuwe stoffige kerkhof van Grau du Roi. Het gaf me een schok. Ik hoorde de zachte stem van Ant. die zich verontschuldigde omdat de afwerking ervan niet voltooid was. De beplanting was door de warmte min of meer verschroeid. De keien knirsten onder onze voeten. Ik dacht aan de graven van onze geliefden en de vergankelijkheid van dit bestaan waaraan we nochtans met zoveel vezels vastzitten.
\nOok het bezoek aan Aigues Mortes was indrukwekkend. De vestingen rondom de bedrijvige winkelstraatjes. Ik zou er willen terugkeren zonder de sliert van de luidruchtige toeristen en hun schreeuwerige muziek attributen. Je moet er lopen met je hoofd in de hoogte en verwijlen in die 13de<\/sup> eeuw toen de heilige Lodewijk van hieruit zijn kruistocht begon voor een ideaal, onbereikbaar en dat hem naar de dood zou leiden maar juist ook hierdoor onsterfelijk. Waarom overviel me weer die onuitsprekelijke weemoed waarvan ik niet loskom. Had ik me niet voorgenomen \u201chet Carpe-diem\u201d te beleven ver van het vertrouwde nest in het kleine dorp. Hier zit ik dan op een terrasje bij een flinterdunne pannenkoek, die naam niet waard,
\n(blz 9)
\nen ik moet de opwellende treurnis verdringen. Ik wil huilen maar wie zal het verstaan?
\nZaterdag 29
\nEr is een groepstentoonstelling in \u201cLe Carrefour 2000\u201d, Ant. maakt deel uit van de jury en we gaan er naartoe. Het complex is vlakbij het hotel. De zon brandt en het is heet. De gasten grijpen naar de vriendelijk aangeboden drank en versnapering. De tentoongestelde werken geven blijk van niet al te denderende inspiratie: Camarguegezichten, schepen en bloemstukken. Geen doek waarbij je plots getroffen staan blijft omdat er de vonk is die je aangrijpt en ontroert, die het innerlijk beleven van de steller weergeeft, zijn eigen zienswijze, zijn ontreddering, zijn extase\u2026
\nAl. wacht buiten op een stoepje. Ze is moe. We zullen even naar het hotel terugkeren en spreken af om naar het atelier van Ant. te rijden in de namiddag. We slenteren langs de straatjes van de Grau. Het is maar een vijftal minuten rijden van Port Camargue. Ik film een stukje van de haven. Jammer dat het fotoapparaat van Al. niet werkte!
\nZondag 30
\nAnt. brengt ons naar de studio van M. die er nazicht houdt voor de verhuring. We babbelen iets te lang en full speed gaat het naar het station waar Al. en ik de trein nemen naar N\u00eemes. We komen er aan in de hitte van de middag. Ons uithoudingsvermogen is formidabel. Na de arena bezoeken we \u201cLa Maison Carr\u00e9\u201d, ernaast wordt de mediatheek opgericht, een moderne mastodont. Het gezicht ervan doet me weer inzien hoe luttel een tijdperk zich aandient in de spanne van de eeuwigheid.
\nWe slepen ons voort naar \u201cLes Jardins de la Fontaine\u201d of hoe dat park ook heet. We ploffen uitgeput neer en verorberen er ons zoveelste slaatje en ijsbollen.
\n\u201cIl faut absolument prendre le caf\u00e9 chez Cortois\u201d, had M. ons gezegd.
\nNa lang zoeken worden we beloond voor deze inspanning.
\nEen mooie dag spijts de sleet in de benen\u00a0! We komen er terug!
\nMaandag 1 juli
\nDe dag v\u00f3\u00f3r de afreis. We zullen de Tikki III op de kleine Rh\u00f4ne de Camargue bezoeken met de wilde paarden en de stieren die er tot vlak aan de oever te kijk staan. De boot werd overrompeld door heen en weer lopende bengels op een schooluitstap. Het maakte me humeurig. In St Marie de la Mer, zelfde druk beklante winkelstraatjes, bezoeken we de kerk der drie Maries en be\u00ebindigen we de laatste trip op een \u201ceetterrasje\u201d in de zon.<\/p>\n

Film die Sim draaide (8mm) over het bezoek aan Port Camargue \/ Le Grau du Roi \/ Les Saintes-Maries de la Mer met vriendin Al. (Al. draagt donkere bril):<\/em><\/p>\n