{"id":5518,"date":"2019-04-20T21:59:03","date_gmt":"2019-04-20T19:59:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?page_id=5518"},"modified":"2024-01-11T02:53:10","modified_gmt":"2024-01-11T01:53:10","slug":"1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/","title":{"rendered":"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen"},"content":{"rendered":"<p>(zie hierover ook de Wikipediapagina over de <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Interneringscentra_(Belgi%C3%AB)_1944-1952\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\"><span style=\"color: #0000ff;\">interneringcentra in Belgi\u00eb 1944-1952<\/span><\/a>, waar in de passage over het IC Sint-Kruis Brugge Nand wordt vermeld, evenals <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Modest_Van_Assche\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\"><span style=\"color: #0000ff;\">Dom Modest Van Asssche<\/span><\/a>, abt van de abdij van Steenbrugge, <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/sint-kruis#modest\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">waar Nand over schrijft<\/a> in zijn memoires).<br \/>\nInterssante lectuur hierover is te vinden in het driemaandelijks tijdschrift van het <a href=\"https:\/\/advn.be\/nl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\"><strong>ADVN<\/strong><\/a>, jaargang 2019, nr. 63: <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kunst-achter-prikkeldraad.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8220;Interneringskampen na de Tweede Wereldoorlog&#8221;, hierin ook een artikel over &#8220;Prikkeldraad, barakken en landelijke tafereeltjes&#8221;<\/a>.<\/p>\n<p>1944-1949 Chronologie gevangenschap en locaties<\/p>\n<p>Om de juiste chronologie en locaties te achterhalen werd vooral gebruik gemaakt van de memoires van Nand. Verder ook nog: brieven van zijn ouders, krantenartikels, aantekeningen in zijn po\u00ebtisch celdagboek, etc.<\/p>\n<p>De tekst in cursief is steeds een citering van wat Nand zelf hierover schrijft (zie de pagina\u2019s \u201c<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Ridder Dood en Duivel<\/span><\/a>\u201d voor meer details over de gebeurtenissen).<\/p>\n<p><strong>GEVANGENSCHAP: CHRONOLOGIE, LOCATIES EN PROCESDATA<\/strong><\/p>\n<p><strong>15 september 1944<\/strong> (vrijdagnamiddag)<br \/>\nAanhouding in zijn woning te Gistel aan de koffietafel (voor een andere beschrijving van deze gebeurtenis zie <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/1944-1949-briefwisseling-tijdens-gevangenschap\/1945-gecensureerde-brief\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">de -gecensureerde!- brief<\/span><\/a> van Nands moeder hierover, waar de stigmata van Sint-Franciscus een rol spelen):<\/p>\n<p><em>De vijftiende september hield de beruchte taxi voor de deur stil.\u00a0 Twee mannen met mitrailletten gewapend zaten op de radiator, alsof zij uitgetogen waren om een gevaarlijk gangster onschadelijk te maken.\u00a0 Een rijkswachter belde aan en liet een briefje zien door de burgemeester ondertekend: ik moest voorgeleid worden.<br \/>\nDat was niet in orde met de wet, en ik trachtte het de rijkswachter aan het verstand te brengen.\u00a0 Maar hij bleek niet bereid om over dingen als wettelijkheid van gedachte te wisselen.\u00a0 Rood van woede snauwde hij mij toe: \u201cAls ge nog iets zegt, neem ik A zoe mei!\u201d\u00a0 Daar ik toevallig op mijn kousen was, en half aangekleed, heb ik maar geen beroep op de wettelijkheid meer gedaan. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Ik stapte in de wagen en wij reden voort \u2013 op de drempel van het huisje met de zonnebloemen stonden twee radeloze oude mensen.<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>foto van moeder voor het huis in Gistel, achterzijde: &#8220;Getrokken voor mijn lieven jongen den 4 augustus 1946. Nu ben ik 65 jaar. Uw moeder&#8221;.\u00a0 Nand was toen ge\u00efnterneerd in de gevangenis van Antwerpen, Begijnenstraat (zie verder), bemerk ook de stempel van de censuur :<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-6901 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946-226x300.jpg\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"373\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946-226x300.jpg 226w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946.jpg 518w\" sizes=\"(max-width: 281px) 100vw, 281px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Ik werd gevoerd naar een paardenstal\u00a0 waarvan de vloer met een dikke laag stro was bedekt.\u00a0 Geen bank, geen stoel, niets dan stro, een stal dus.<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>Blijkbaar ging het hier om een bijgebouw van de rijkswacht in Gistel.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Rijkswacht-Gistel-1970.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-8646 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Rijkswacht-Gistel-1970-300x194.jpg\" alt=\"\" width=\"390\" height=\"252\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Rijkswacht-Gistel-1970-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Rijkswacht-Gistel-1970.jpg 567w\" sizes=\"(max-width: 390px) 100vw, 390px\" \/><\/a><\/p>\n<p>(Rijkswacht Gistel, 1970)<\/p>\n<p><strong>15 tot +\/- 20 september 1944<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 1<\/span>: <span style=\"color: #0000ff;\">enkele dagen<\/span> in \u201c<strong>de paardenstal<\/strong>\u201d:<\/p>\n<p><em>Eten mochten wij in de stal van thuis ontvangen, want daar was er geen.(\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Dat duurde een paar dagen, intussen waren nog aangehoudenen in\u00a0 de\u00a0 stal\u00a0 opgesloten:\u00a0 de\u00a0 vrachtwagen\u00a0 die\u00a0 ons\u00a0 naar Brugge zou vervoeren geraakte dan toch nog goed vol.\u00a0 (\u2026)<\/em><\/p>\n<p>Zie hiervoor een andere beschrijving bij<em>\u201c<span style=\"color: #0000ff;\">Brugs Ommeland, Marinebasis Sint-Kruis<\/span>\u201c:<\/em><\/p>\n<p><strong>20 september 1944 (bij benadering)<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 2<\/span>: <span style=\"color: #0000ff;\">enkele dagen<\/span> in de schoolgebouwen in de <strong>Boomgaardstraat te Brugge<\/strong><\/p>\n<p><em>Nu werd ik met andere lotgenoten in een vrachtwagen weggevoerd. (\u2026)<br \/>\nIn Brugge werden wij, door een groepje opgezweepte mensen uitgejouwd, ergens in een school afgeleverd.\u00a0 (\u2026)<br \/>\nAls opgejaagd wild moesten wij het gebouw binnen snellen.\u00a0 Toegesnauwd door een brullende cipier: \u201cGezicht naar de muur!\u201d werden wij in de gang opgesteld, en over de lokalen\u00a0 verspreid. (\u2026)<br \/>\nAan ons verblijf in de school kwam spoedig een einde, en weer werden wij in vrachtwagens opgeladen. (\u2026)<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>&#8220;Boomgaardstraat&#8221;: waarschijnlijk het <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Jezu%C3%AFetencollege_(Brugge)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\"><span style=\"color: #0000ff;\">Jezu\u00efetencollege te Brugge<\/span><\/a>, nu Europacollege. Toegangspoort, Boomgaardstraat 1:<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-8656\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat-300x186.jpg\" alt=\"\" width=\"453\" height=\"281\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat-300x186.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat-1024x636.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat-768x477.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat-1536x954.jpg 1536w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Boomgaardstraat.jpg 1564w\" sizes=\"(max-width: 453px) 100vw, 453px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>25 september 1944 (bij benadering) tot oktober 1945<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 3<\/span>: <span style=\"color: #0000ff;\">een jaar<\/span> in het<strong><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/sint-kruis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> Interneringscentrum \u201cSint-Kruis<\/a>\u201d, Brugge<\/strong>, Brieversweg.<\/p>\n<ul>\n<li>Huidige toestand, barakken van toen reeds lang afgebroken:<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/IC-Sint-Kruis-.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2542 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/IC-Sint-Kruis--300x143.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"143\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/IC-Sint-Kruis--300x143.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/IC-Sint-Kruis--768x367.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/IC-Sint-Kruis--1024x489.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/IC-Sint-Kruis-.jpg 1668w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Brevier-3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4959 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Brevier-3-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Brevier-3-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Brevier-3-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Brevier-3-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Brevier-3.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Prikkeldraad, wachttorens en barakken, een concentratiekamp: wij waren ter bestemming. (\u2026)<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>Fotobron: <a href=\"https:\/\/zoeken.erfgoedbrugge.be\/Beeldbank\/HKK001000566A1512\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">Erfgoedbank<\/a>. Bijschrift: &#8220;1960. Muur met prikkeldraadafsluiting gericht naar de binnenzijde van de kazerne. Op het einde van de muur de oude toegang tot &#8216;het college van Sint-Kruis&#8217; (het interneringskamp voor de &#8216;incivieken&#8217; bij de epuratie)&#8221;.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9.jpeg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-8648 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9-300x199.jpeg\" alt=\"\" width=\"403\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9-300x199.jpeg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9-1024x679.jpeg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9-768x509.jpeg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9-1536x1018.jpeg 1536w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/IC-Sint-Kruis-9.jpeg 1744w\" sizes=\"(max-width: 403px) 100vw, 403px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Een <strong>eerste verhoor<\/strong> vond pas een jaar later plaats, op vrijdag <strong>28 september 1945<\/strong> door Inspecteur van de Staatsveiligheid Georges Van Hecke:<\/p>\n<p><em>Over mijn eigen geval hoorde ik maandenlang niets, toen kwam geheel onverwacht een nogal onbehouwen heerschap mij verhoren.\u00a0 Ik moest vertellen wat ik aan letterkundig werk geschreven had, zelfs jaren voor de oorlog \u2013 dat scheen allemaal strafbaar.\u00a0 Bij de ondervraging over zekere teksten, die ze links of rechts gevonden hadden, bemerkte ik dat hij het verkeerd ophad, maar liet niets merken.\u00a0 D\u00e0t kon nog h\u00e8t verhoor niet zijn. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Maar nu hing de herfst in de lucht.\u00a0 De scherpe geuren van het najaar kondigden het stervend jaargetij aan: dorre bladeren ritselden rondom de barakken.\u00a0 Zou ik hier een tweede winter moeten doorbrengen? (\u2026)<br \/>\nEr stond geschreven dat het anders zou aflopen.\u00a0 Er werd mij namelijk medegedeeld dat ik naar Hemiksem zou worden overgebracht.\u00a0 (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Ik nam afscheid van mijn vrienden in het kamp met wie ik zoveel maanden, soms in de grootste menselijke nood, had doorworsteld.\u00a0 Het leed is een sterke band, en heel wat lotgenoten kwamen mij ontroerd de hand drukken.<\/em><\/p>\n<p><strong>Woensdag 24 (?) oktober 1945<\/strong><\/p>\n<p>Transport met de trein Brugge-Brussel (overstappen) -Antwerpen.<br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 4<\/span>: <span style=\"color: #0000ff;\">1 dag en avond<\/span> in het<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/hemiksem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong> auditoraat te Antwerpen<\/strong><\/a>,<br \/>\n<strong>tweede verhoor<\/strong> door substituut-krijgsauditeur Calewaert (zie ook de pagina &#8220;<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/getuigenissen-over-nand-en-sim\/1962-1990-a-charge-et-a-decharge\/senator-willy-calewaert\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Senator Willy Calewaert<\/span><\/a>&#8220;).<\/p>\n<p><em>Wij moesten in een propvol rijtuig opstappen, en geketend tussen de mensen gaan zitten. (&#8230;)<br \/>\n<\/em><em>Vermoeid zoals ik het nog nooit in mijn leven geweest was, doodop is niet te veel gezegd, werd ik op het auditoraat in Antwerpen afgeleverd.<br \/>\nDaar moest ik uren zonder eten of drinken zitten wachten \u2013 het deerde mij niet meer, ik was als verdoofd.\u00a0 Gevangenen werden in en uit geleid.\u00a0 Wij keken elkander stom en begrijpend aan: er waren geen woorden voor wat wij doormaakten. (\u2026)<br \/>\nTegen de avond werd ik voor een auditeur gevoerd, die mij voor de vorm een paar vragen stelde. (&#8230;)<\/em><\/p>\n<p><em>Er stond een vrachtwagen klaar voor Hemiksem, met een groep anderen werd ik opgeladen, en wij reden weg door de schemering.<\/em><\/p>\n<p><strong>Woensdag 24 oktober 1945<\/strong> \u2019s avonds<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 5<\/span>: ongeveer <span style=\"color: #0000ff;\">1 maand<\/span>.<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/hemiksem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong> Interneringscentrum Abdij Hemiksem<\/strong> <\/a>oktober 1945 tot 21 november 1945<\/p>\n<ul>\n<li>Abdij voor restauratie:<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Hemiksem-1988.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2617 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Hemiksem-1988-247x300.jpg\" alt=\"\" width=\"247\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Hemiksem-1988-247x300.jpg 247w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Hemiksem-1988.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 247px) 100vw, 247px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IC-Hemiksem-16a.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-7776 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IC-Hemiksem-16a-300x208.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"208\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IC-Hemiksem-16a-300x208.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IC-Hemiksem-16a-768x532.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IC-Hemiksem-16a.jpg 987w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Ik had niet het minste idee wat Hemiksem was.\u00a0 Ik zou het vandaag nog weten.\u00a0 Een groot en somber gebouw, dat niets had van een abdij, en alles van een vesting, die uit de avond spookachtig opdoemde.<\/em><\/p>\n<p>Het verblijf daar is voor Nand een verschrikking, zie de link hierboven.<\/p>\n<p><strong>Zaterdag 27 oktober 1945<\/strong> te Antwerpen\u00a0<strong>derde verhoor<\/strong>\u00a0door substituut-krijgsauditeur Calewaert.<\/p>\n<p><strong>Donderdag 8 november 1945<\/strong> te Antwerpen:<strong> laatste verhoor<\/strong> en in betichtingstelling.<\/p>\n<p>Het transport naar het auditoraat in Antwerpen voor de verhoren gebeurde in een \u201cbestelbusje\u201d:<\/p>\n<p><em>Dat ik juist tijdens dit verhoor in die sombere \u201cabdij\u201d ondergebracht was, maakte de zaak niet prettiger.\u00a0 En dan was daar dat reisje heen en terug met dat gezellig bestelwagentje, dat, indien mogelijk, de hel van Hemiksem nog akeliger maakte.<\/em><\/p>\n<p>Toch vindt Nand ook hier soms troost:<\/p>\n<p><em>Maar precies in die donkere dagen beleefde ik een moment dat ik tot de zeldzaamste in mijn leven reken.\u00a0 Na een afstompend lange dag in het auditoraat werden wij in de \u201cabdij\u201d ontscheept.\u00a0 Op het binnenplein was het al avond, maar hoog boven ons hoofd, vierkantig door de zwarte daken van het gebouw afgetekend, straalde een sterrenhemel zoals ik er nooit een gezien had.\u00a0 De hemel was niet zwart, maar violet-blauw.\u00a0 De sterrenbeelden schitterden met een luister en een kracht dat hun licht op ons afstraalde.\u00a0 Het was een ontzagwekkend gezicht.\u00a0 Wat had ons lijden, onze hoop te betekenen onder de afglans van de grote onverschillige eeuwigheid? (\u2026)<br \/>\nAls verpletterd nam ik mijn plaats aan de tafel in.\u00a0 \u201cZwaaigen!\u201d.\u00a0 Ik was thuis.\u00a0 Maar de aanblik van die sterrenhemel had mij over alle leed heen weer in voeling gebracht met een wereld die boven kwellingen, auditeurs, krijgsraden en tutti quanti uitrees.<\/em><\/p>\n<p>Na een maand (\u201ceind november\u201d) een nieuwe overplaatsing:<\/p>\n<p><em>Eind november mocht ik, met de vrienden van \u201cVolk en Staat\u201d Hemiksem vaarwel zeggen.\u00a0 Ik had mij erover verheugd, maar het was om naar een ander oord van kwelling overgebracht te worden, de slecht befaamde celgevangenis van de Begijnenstraat in Antwerpen.\u00a0 Het proces \u201cVolk en Staat\u201d zou eerlang voorkomen.<\/em><\/p>\n<p><strong>Woensdag 21 november 1945 tot dinsdag 5 februari 1948<\/strong>:<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 6<\/span>: ongeveer <span style=\"color: #0000ff;\">2 jaar en 2 maanden<\/span>, <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/begijnenstraat-antwerpen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>gevangenis Antwerpen Begijnenstraat<\/strong> <\/a>(cel 231):<\/p>\n<ul>\n<li>Huidige toestand:<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-Satellietfoto-Google.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2611 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-Satellietfoto-Google-300x161.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"161\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-Satellietfoto-Google-300x161.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-Satellietfoto-Google-768x412.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-Satellietfoto-Google.jpg 825w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2609 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-300x179.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"179\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-300x179.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat-768x458.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Begijnenstraat.jpg 907w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Een grote poort, een binnenpleintje, en dan weer een poort.\u00a0 Een sombere gang: grauwe muren en lage ijzeren deuren, de verzuurde reuk van een gaarkeuken \u2013 wij waren aangeland.\u00a0 \u201cGezicht naar de muur!\u201d\u00a0 Weer was het wachten, wachten \u2026\u00a0 Wat werd er in die jaren gewacht!\u00a0 Wij wachtten, er was tijd genoeg.<\/em><\/p>\n<p><strong>Daarna volgt het proces \u201cVolk en Staat\u201d<\/strong> (in eerste aanleg) van november 1945 tot 30 januari 1946:<\/p>\n<p><em>Einde november worden wij opgeladen voor het gerechtshof.\u00a0 Sommige vrienden zijn blij dat zij daarmee uit de cel weg zijn, ikzelf vind de cel nog verkieslijk boven dat onverkwikkelijk vertoon.\u00a0 In stoet, man voor man aan een gendarme geketend, word je de grote assisenzaal binnengeleid.\u00a0 Heel dat proces te moeten meemaken \u2013 er zijn een dertigtal beschuldigden \u2013 het staat mij maar matig aan.\u00a0 Ook sluit ik onmiddellijk na aankomst mijn ogen en tracht mij op iets anders te concentreren. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Na ettelijke tochtjes heen en terug in de dievenkar, kwam ook mijn geval aan de beurt.\u00a0 (\u2026)<br \/>\nMaar het proces ging voort \u2013 twee volle maanden zou het duren.\u00a0 Altijd weer hetzelfde vertoon: naar \u2019t gerecht met de dievenkar binnengeleid worden als misdadigers, elk aan een gendarme geketend.\u00a0 Requisitoir, pleidooien, de zielige stoet der getuigen \u2026\u00a0 altijd hetzelfde scenario, een stortvloed van woorden waaraan geen einde kwam.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Assisenzaal.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-10225 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Assisenzaal-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"233\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Assisenzaal-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Assisenzaal-683x1024.jpg 683w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Assisenzaal-768x1151.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Assisenzaal.jpg 1002w\" sizes=\"(max-width: 233px) 100vw, 233px\" \/><\/a><\/p>\n<p>(<a href=\"https:\/\/www.regiedergebouwen.be\/nl\/projects\/gerechtshof-britselei\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Assisenzaal Krijgshof Antwerpen, Britselei<\/a>)<\/p>\n<p>Substituut-auditeur Calewaert vraagt voor Nand de doodstraf.<\/p>\n<p><em>Ik zat altijd maar aan mijn oudjes te denken \u2013 hoe zou hen dat schokken.\u00a0 Later heb ik vernomen hoe mijn vader het bericht las in de Volksgazet: hij moest bij vrienden binnenlopen om van de schok te bekomen; eerst dan dorst hij naar huis terugkeren, waar moeder op berichten wachtte. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p><em>Het veertiendaags bezoek met het vooruitzicht op een doodstraf was geen verkwikkelijk halfuur.\u00a0 Te meer omdat mijn oude vader het onmogelijke deed om mij\u00a0 gerust te stelen.\u00a0 Nu was dat eigenlijk niet zo nodig, er was immers nog geen uitspraak gevallen, en ik geloofde niet dat de krijgsraad op de eis van de auditeur zou ingaan.<\/em><\/p>\n<p><strong>Woensdag 30 januari 1946<\/strong><\/p>\n<p>Het <strong>vonnis<\/strong>: Nand wordt veroordeeld tot 12 jaar hechtenis.<\/p>\n<p><em>Na een drietal weken met het zwaard van Damocles boven mijn hoofd, werden wij opnieuw in de dievenkar opgeladen voor de uitspraak.\u00a0 Rechtstaande moesten wij het lang aanhoren \u2013 de toon was zeer streng. (\u2026)<\/em><\/p>\n<p>Dat voor Nand de doodstraf niet werd weerhouden blijkt een hele opluchting:<\/p>\n<p><em>Ik kreeg twaalf jaar.\u00a0 Bij het horen van het cijfer had ik een gevoel van onuitspreekbare opluchting: ik moest diep ademen en mezelf met alle macht in bedwang houden.\u00a0 De sportredacteur aan mijn zijde gaf een ruk van sympathie aan mijn mouw, maar ik kon niet naar hem omkijken: ik was precies in glas veranderd, dat bij de minste beweging zou breken.<\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Tot aan het proces in beroep zal nog heel wat tijd verlopen: <span style=\"color: #0000ff;\">1 jaar en 8 maanden<\/span>. In die tijd zal ook een tweede advocaat worden aangenomen. Ondertussen werd het proces van Nand losgekoppeld van het proces &#8220;Volk en Staat&#8221;.<\/p>\n<p>Uit een brief van zijn (2de) advocaat blijkt dat Nand op 23 december 1947 nog steeds verblijft in de gevangenis van de Begijnenstraat in Antwerpen. We leren hieruit dat de uitspraak van Nands proces in beroep pas binnen drie weken zal volgen, dus in januari 1948.<br \/>\nHij sluit bij zijn brief ook zijn pleidooi in, zie daarvoor de pagina &#8220;<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/1948-pleidooi-advocaat-verdediging-in-beroep\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Pleidooi verdediging<\/span><\/a>&#8220;, waaruit kan afgeleid worden hoe de akte van inbeschuldigingstelling was opgesteld.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Nota.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-5484 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Nota-1024x791.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"406\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Nota-1024x791.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Nota-300x232.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Nota-768x593.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Nota.jpg 1605w\" sizes=\"(max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Donderdag 4 december 1947<\/strong><br \/>\nstart <strong>proces in beroep<\/strong>, 2 jaar na het eerste proces. De auditeur was in beroep gegaan omdat hij niet akkoord was met het vonnis in eerste aanleg over Nand: 12 jaar hechtenis, hij had namelijk de doodstraf gevraagd.<\/p>\n<p>Uit een aantekening bij het gedicht &#8216;De Tuin&#8221; in het &#8220;Po\u00ebtisch celdagboek&#8221; van Nand p. 140 valt de datum af te leiden van de veroordeling in beroep:<\/p>\n<p><em>&#8220;Cel 34. Overgeschreven 25-1-48.\u00a0 3 dagen voor de veroordeling in beroep! (i<\/em>n rood:<em>) dus nog onder druk van gevraagde doodstraf!&#8221;<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5542 size-medium zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-2-203x300.jpg\" alt=\"\" width=\"203\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-2-203x300.jpg 203w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-2-768x1137.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-2-692x1024.jpg 692w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-2.jpg 1025w\" sizes=\"(max-width: 203px) 100vw, 203px\" \/><\/a><br \/>\n<span style=\"font-size: 1rem;\">Detail datering:<\/span><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-1.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-5543\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-1.jpg\" alt=\"\" width=\"559\" height=\"222\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-1.jpg 559w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/De-Tuin-1-300x119.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Woensdag 28 januari 1948<br \/>\nVonnis<\/strong> proces in beroep. Strafvermindering: 12 jaar hechtenis wordt 10 jaar.<\/p>\n<p><strong>Begin februari 1948<\/strong><\/p>\n<p>In zijn \u201c<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/1945-1949-poetisch-gevangenisdagboek\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Po\u00ebtisch Celdagboek<\/span><\/a>\u201d p. 143 schrijft Nand volgende opmerking:<\/p>\n<p>\u201c<em>Opruiming v\u00f3\u00f3r de overbrenging 5.2.48<\/em>&#8221; (datum blauw omkaderd).<\/p>\n<p>Bedoeld wordt de overbrenging naar de gevangenis en interneringscentrum te Merksplas:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Overbrenging-1.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-5524 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Overbrenging-1-1024x251.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"129\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Overbrenging-1-1024x251.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Overbrenging-1-300x73.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Overbrenging-1-768x188.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Overbrenging-1.jpg 1038w\" sizes=\"(max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/a><br \/>\nBijhorende tekst:<br \/>\n<em>&#8220;Slapende botten. Ik knoop de mantel dicht. De sterren zijn gedoofd en ik moet verder dolen, de zonne daagt niet meer en ik ben ver van huis&#8230;&#8221;<\/em><\/p>\n<p><strong>Donderdag 5 februari 1948 tot donderdag 15 september 1949<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 7<\/span>: <span style=\"color: #0000ff;\">een jaar en 8 maanden<\/span>,<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/gevangenis-merksplas-februari-1948-september-1949\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong> gevangenis en interneringscentrum Merksplas<\/strong><\/a>.<\/p>\n<ul>\n<li>Huidige toestand:<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-9.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-7971 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-9-300x174.jpg\" alt=\"\" width=\"381\" height=\"221\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-9-300x174.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-9-1024x593.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-9-768x445.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-9.jpg 1456w\" sizes=\"(max-width: 381px) 100vw, 381px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-10.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-7972 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-10-300x176.jpg\" alt=\"\" width=\"385\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-10-300x176.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-10-1024x602.jpg 1024w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-10-768x452.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Merksplas-10.jpg 1459w\" sizes=\"(max-width: 385px) 100vw, 385px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Het was dan weer de dievenkar. Benauwend, zonder lucht. Je werd door elkaar gerammeld, zag niets van de omgeving, een echte cel-wagen. En dan plots hield de wagen stil: Merksplas.<\/em><\/p>\n<p>Eerst wordt Nand er tewerkgesteld bij het onderhoud van tuinen, bossen en wegen, dit regime is heel anders dan de voorbije jaren en het bevalt hem wel:<\/p>\n<p><em>Al dadelijk viel hier op hoe de cellen heel wat menselijker waren opgevat. Het raam was groot en luchtig. (in de Begijnenstraat zowat 40\u00d720 \u2013 om lucht te hebben had men eenvoudig het glas stukgeslagen). Een cel als deze hier was bewoonbaar- dit was luxe! (&#8230;)<br \/>\nHet vooruitzicht in openlucht te werken lachte mij toe. (&#8230;)<br \/>\nDe hele dag werkten de mannen buiten, sommigen in de bossen \u2013 en zij zagen er flink en goed gevoed uit.<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Daarna wordt Nand er medewerker voor de &#8220;Welfare&#8221; (zie hierover bv: &#8220;<a href=\"https:\/\/advn.be\/nl\/publiek\/publieksmomenten\/in-het-oog-interneringskampen-na-woii\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\"><span style=\"color: #0000ff;\">In het oog: Interneringskampen na WOII<\/span><\/a>&#8220;).<\/p>\n<p><em>Ik heb er in die jaren vaak moeten aan denken hoe er in de mens eigenlijk ook meerdere mensen zitten. Hier was ik, Vlaamse animator, die voor ontspanning zorgde, teksten voor liederen schreef, scenario\u2019s van shows opstelde en zelf ook nog de affiches schilderde.<\/em><\/p>\n<p>Wat later wordt Nand even overgebracht naar de kazerne van Turnhout . Een onderdeel van de strafmaat was o.a. een &#8220;militaire afstraffing&#8221;, omdat hij nog steeds als &#8220;onder de wapens&#8221; werd beschouwd, en dus ook als militair verraad had gepleegd:<\/p>\n<p><em>Geheel onverwacht werd ik naar Turnhout overgebracht \u2013 waar mij op het \u00a0\u00a0\u00a0 binnenplein van de kazerne een korte plechtigheid wachtte. Daar was een \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 dozijn soldaten aangetreden. Ik werd tussen twee man voor het front der \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 troepen geleid. Overal in de banken zag ik frisse jonge gezichten die met brede\u00a0 lach het gebeuren volgden. Ten slotte werd voor een officier halt gehouden die met luiden stemme verklaarde dat ik niet waardig was de wapens te dragen\u00a0 \u2013 of iets in die aard. Het was de degradatie, vermoed ik. Ik had de officier rustig in de ogen gezien en was niet zeer onder de indruk. Wat wist hij over mij? <\/em><\/p>\n<p>Een vraag om vervroegde vrijlating wordt in december 1948 afgewezen, een zware teleurstelling voor Nand, hij vernam het nieuws blijkbaar op Kerstdag, getuige deze opmerking in zijn Celdagboek p. 170 (de beslissing dateert van <strong>24.12.1948<\/strong>). Het gedicht werd nooit gepubliceerd (zie de tekst ervan op de pagina &#8220;<a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/1945-1949-poetisch-gevangenisdagboek\/1944-1949-aantekeningen-in-de-marge\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Aantekeningen in de marge<\/span><\/a>&#8220;).<\/p>\n<p><em>&#8220;Kerstdag 1948. Opgedragen aan de Minister van Justitie! Naar aanleiding van het verbod op vrijlating! Onmensen!&#8221;<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5545 size-medium zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-2-182x300.jpg\" alt=\"\" width=\"182\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-2-182x300.jpg 182w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-2-768x1264.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-2-622x1024.jpg 622w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-2.jpg 939w\" sizes=\"(max-width: 182px) 100vw, 182px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Detail:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5546 size-medium zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-3-285x300.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-3-285x300.jpg 285w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/In-de-marge-3.jpg 518w\" sizes=\"(max-width: 285px) 100vw, 285px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Donderdag 15 september 1949<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1939-1949-ridder-dood-en-duivel\/september-1949-na-de-vrijlating\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">(voorwaardelijke)\u00a0<strong><span style=\"color: #ff0000;\">vrijlating<\/span><\/strong><\/a>, in totaal heeft Nand dus de helft van zijn straf uitgezeten: 5 jaar.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Verblijf 8<\/span>: opnieuw ingetrokken te Gistel, bij zijn ouders. Hier zou Nand nog 2 jaar wonen tot 29 september 1951, dag van <a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/de-zingende-ziel-der-dingen\/verlovingstijd-1950-1951\/huwelijksdag\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">zijn huwelijk met Sim<\/span><\/a>. Samen woonden ze vanaf dan in Weerde (nu deelgemeente van Zemst bij Mechelen).<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Samengevat<\/strong>:<\/p>\n<p>(opmerking: alle verplaatsingen, ook het vele heen en weer naar de processen,\u00a0 gebeurden geketend)<\/p>\n<p>Vanuit zijn woonplaats in Gistel waar Nand bij zijn ouders woonde:<em><br \/>\nmet &#8220;rijkswachttaxi&#8221; naar<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>1<\/strong>: <span style=\"color: #0000ff;\">enkele dagen<\/span> vanaf 15 september 1944 in een paardenstal te Gistel (naast de rijkswachtkazerne);<br \/>\n<em>in open vrachtwagens naar<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>2<\/strong>: <span style=\"color: #0000ff;\">enkele dagen<\/span> in schoolgebouwen, Boomgaardstraat te Brugge september 1944;<br \/>\n<em>in open vrachtwagens naar\u00a0<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>3<\/strong>: vanaf 25 september 1944 tot 24 oktober 1945\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">een jaar i<\/span>n het Interneringscentrum \u201cSint-Kruis\u201d, Brieversweg, Brugge<br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">eerste verhoor 28\/09\/1945<\/span><br \/>\n<em>treinreis naar Antwerpen;<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>4<\/strong>: op 24 oktober 1945<span style=\"color: #0000ff;\"> 1 dag en avond<\/span> in het auditoraat te Antwerpen.<br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">tweede verhoor 24\/10\/1945<\/span>;<br \/>\n<em>vrachtwagen naar Hemiksem voor<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>5<\/strong>: vanaf 24 oktober 1945 ongeveer<span style=\"color: #0000ff;\"> 1 maand <\/span>tot 21 november 1945 in het interneringscentrum Abdij Hemiksem.<br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">derde verhoor 27\/10\/1945<\/span><br \/>\n<em>heen en weer in &#8216;dievenkar&#8217; voor verhoren naar Antwerpen;<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #ff0000;\">laatste verhoor en inbeschuldigingstelling 08\/11\/1945<\/span>;<br \/>\n<em>bestelbusje\/&#8217;dievenkar&#8217; (?) naar Antwerpen voor<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>6<\/strong>: vanaf 21 november 1945 tot 5 februari 1948\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">2 jaar en 2 maanden<\/span> in de gevangenis van de Begijnenstraat 42 te Antwerpen<br \/>\n<strong>Eerste proces<\/strong>\u00a0december 1945\/ vonnis: 30 januari 1946<br \/>\nNand wordt veroordeeld tot 12 jaar hechtenis.<br \/>\n(Het proces in beroep volgt pas 2 jaar later)<br \/>\n<strong>Proces in beroep\u00a0 <\/strong>4 december 1947\/vonnis: 28 januari 1948<br \/>\nNand wordt veroordeeld tot 10 jaar hechtenis;<br \/>\n<em>bestelbusje\/&#8217;dievenkar&#8217; (?) naar Merksplas<\/em><br \/>\nVerblijf <strong>7<\/strong>: vanaf donderdag 5 februari 1948 tot donderdag 15 september 1949\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">een jaar en 8 maanden<\/span> in gevangenis en interneringscentrum Merksplas;<br \/>\n(<span style=\"color: #ff0000;\">vrijlating<\/span>)<br \/>\n<em>treinreis naar Gistel<br \/>\n<\/em>vanaf donderdag\u00a0<strong>15 september 1949<\/strong> opnieuw te Gistel bij ouders<\/p>\n<p>Totale interneringstijd 5 jaar (15 september 1944\/15 september 1949), de helft van zijn straf.<br \/>\nEerherstel volgde pas in 1964.<\/p>\n<ul>\n<li>Overzicht verschillende interneringscentra. Nands vader vertrok steeds vanuit Gistel op bezoek, en dit vijf jaar lang, tweewekelijks. Om Hemiksem en Merksplas te bereiken had hij telkens een volledige dag nodig, voor een bezoekje van 20 minuten.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Overzicht.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-7974 zoooom\" src=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Overzicht-300x190.jpg\" alt=\"\" width=\"456\" height=\"289\" srcset=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Overzicht-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Overzicht-768x487.jpg 768w, https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Overzicht.jpg 950w\" sizes=\"(max-width: 456px) 100vw, 456px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(zie hierover ook de Wikipediapagina over de interneringcentra in Belgi\u00eb 1944-1952, waar in de passage over het IC Sint-Kruis Brugge Nand wordt vermeld, evenals Dom Modest Van Asssche, abt van de abdij van Steenbrugge, waar Nand over schrijft in zijn memoires). Interssante lectuur hierover is te vinden in het driemaandelijks tijdschrift van het ADVN, jaargang &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":399,"menu_order":69,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5518","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen - Raratonga<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen - Raratonga\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(zie hierover ook de Wikipediapagina over de interneringcentra in Belgi\u00eb 1944-1952, waar in de passage over het IC Sint-Kruis Brugge Nand wordt vermeld, evenals Dom Modest Van Asssche, abt van de abdij van Steenbrugge, waar Nand over schrijft in zijn memoires). Interssante lectuur hierover is te vinden in het driemaandelijks tijdschrift van het ADVN, jaargang &hellip; Lees verder &quot;1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen&quot;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Raratonga\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-11T01:53:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946-226x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/\",\"name\":\"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen - Raratonga\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/Moeder-1946-226x300.jpg\",\"datePublished\":\"2019-04-20T19:59:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-11T01:53:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/Moeder-1946.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/Moeder-1946.jpg\",\"width\":518,\"height\":688},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Voorgeschiedenis\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Nand &#8211; Bio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/nand\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Raratonga\",\"description\":\"Biografie van een liefde\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen - Raratonga","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen - Raratonga","og_description":"(zie hierover ook de Wikipediapagina over de interneringcentra in Belgi\u00eb 1944-1952, waar in de passage over het IC Sint-Kruis Brugge Nand wordt vermeld, evenals Dom Modest Van Asssche, abt van de abdij van Steenbrugge, waar Nand over schrijft in zijn memoires). Interssante lectuur hierover is te vinden in het driemaandelijks tijdschrift van het ADVN, jaargang &hellip; Lees verder \"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen\"","og_url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/","og_site_name":"Raratonga","article_modified_time":"2024-01-11T01:53:10+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946-226x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"19 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/","name":"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen - Raratonga","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946-226x300.jpg","datePublished":"2019-04-20T19:59:03+00:00","dateModified":"2024-01-11T01:53:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Moeder-1946.jpg","width":518,"height":688},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/1944-1949-chronologie-gevangenschap-locaties-en-processen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Voorgeschiedenis","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Nand &#8211; Bio","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/nand\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"1944-1949 Gevangenschap, interneringscentra en processen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/","name":"Raratonga","description":"Biografie van een liefde","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PbQXZk-1r0","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5518"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5518\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}