{"id":8310,"date":"2020-08-09T03:55:59","date_gmt":"2020-08-09T01:55:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?page_id=8310"},"modified":"2026-03-01T20:57:11","modified_gmt":"2026-03-01T19:57:11","slug":"sim-en-filip-de-pillecyn","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/","title":{"rendered":"Sim en Filip De Pillecyn"},"content":{"rendered":"

Filip De Pillecyn<\/span><\/a> (1891-1962) was een Vlaams schrijver. Zijn bekendste boek “Monsieur Hawarden” werd in 1968 verfilmd door Harry K\u00fcmel<\/span><\/a>. Bekend is ook zijn roman “De Veerman en de Jonkvrouw”, waarover later meer.<\/p>\n

Bij Sims eindexamen (1939) voor het diploma “Letterkundig Regentes” was De Pillecyn voorzitter van de examenjury. Dat valt te lezen in volgende anekdote uit haar memoires (waarin ze over zichzelf spreekt in de 3de persoon als ‘Lena’):<\/p>\n

“Toen ze bij haar eindexamen voorgezeten door de prins der Nederlandse Letteren Filip de Pillecyn het gedicht voordroeg over de zee uit \u201cHet Bergmeer\u201d met de passage erin die ze zelf niet goed begreep: \u201c\u2026 gestrekt als een schaamteloze vrouw en naakt als een schuldeloos kind\u2026\u201d , had de voorzitter wel even verwonderd gekeken.\u201d<\/em><\/p>\n

Het aangehaalde fragment komt uit een gedicht van Karel Van de Woestijne uit\u00a0de bundel \u201cHet huis van den dichter<\/a>\u201d, en daarin de cyclus \u201cIII Het huis aan de zee\u201d., het eerste gedicht [\u201cTot uw eeuwige lijne gekomen\u201d], vierde strofe:<\/p>\n

Tot uw eeuwige lijne gekomen;<\/em>
\n\u00a0tot uw eeuwigen drift bereid;<\/em>
\nmet ons diepst-bewogene droomen<\/em>
\nen den kalmen trots van ons spijt;<\/em><\/p>\n

en open voor alle troosten,<\/em>
\nen dankbaar voor elken smart:<\/em>
\nzoo staan we voor \u2018t goud van uw oosten<\/em>
\nen voor \u2018t grimmende wester-zwart.<\/em><\/p>\n

Zoo, onder het kleed onzer wanen,<\/em>
\nde borst van \u2018t leven doorkrauwd;<\/em>
\nop ons lippen \u2018t zout onzer tranen,<\/em>
\nmaar in \u2018t harte \u00faw voedende zout,<\/em><\/p>\n

Zee van brooze golve-gebouwen<\/em>
\nen sterk van n\u00e1levenden wind;<\/em>
\ngestrekt als een schaamtlooze vrouwe,<\/em><\/span>
\nen naakt als een schuldloos kind<\/span>;<\/em><\/p>\n

o Zee, die in aarzlenden morgen<\/em>
\nte wachte\u2019 en te wijlen ligt,<\/em>
\nin uw schoot de stormen geborgen,<\/em>
\nen uw wezen bleek in het licht:<\/em><\/p>\n

zie, we zijn tot uw leven gekomen,<\/em>
\nin den angst van onze eeuwigheid;<\/em>
\nmet ons diepst-bewogene droomen<\/em>
\nen den kalmen trots van ons spijt\u2026<\/em><\/p>\n

\n

Uit de intekenlijst van Sims bundel “De Dagtocht”<\/a><\/span> blijkt dat ze hem een exemplaar opstuurde (zie: nr 94):<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

In mei 1941 wordt De Pillecyn benoemd tot bestuurder van het Middelbaar Onderwijs. In die functie is ook een brief bewaard (27 augustus 1942) waarin De Pillecyn de aanstelling van Sim goedkeurt in de Rijksmiddelbare meisjesschool (RMS) te Hasselt:<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

“27 augustus 1942<\/em>
\nMijne heren,<\/em><\/p>\n

Ter bevestiging van mijn schrijven van 20 dezer aan Mevrouw de Bestuurster heb ik de eer U te laten weten dat Mej. WOLFS, Simone, gediplomeerde letterkundige regent, oud-waarneemster bij de Rijksmiddelbare school te Mechelen, aangesteld heb als waarnemende regentes aan Uw inrichting. Zij zal dit ambt vervullen ter vervanging van Mej. VANDER- VELPEN, Maria, aan wier opdracht een einde wordt gemaakt.<\/em><\/p>\n

Mej. WOLFS Simone werd uitgenoodigd na het Zomer- verlof haar ambt te aanvaarden. Zij zal voor haar tijdelijken dienst, een niet aan kortingen onderhevige vergoeding genie- ten, berekend op het bedrag van een jaarwedde van 18.000 fr. Deze vergoeding zal door mijn zorgen uitbetaald worden.<\/em>
\nEen afschrift van den onderhavigen brief zal aan de betrokkene overgemaakt worden door bemiddeling van het hoofd der instelling, dat mij den datum van haar indienst treding zal doen kennen.
\nVoor den Secretaris-Generaal
\nDirecteur M.O.
\nF. De Pillecyn”<\/em><\/p>\n

Uit de brief blijkt dat Sim daarvoor als “oud-waarneemster” aangesteld was in de RMS Mechelen. Voor het volledig parcours van Sim in het onderwijs tussen 1939 en 1944 zie het hoofdstuk “Sim als leerkracht<\/a><\/span>” of de inhoudstafel.<\/p>\n

Sim zal de job in Hasselt uitoefenen tot de zomermaanden van 1944, omwille van de nakende bevrijding in september. Ze verbleef er op kamers. Bij haar proces vernam ze tot haar verbazing dat haar huisbazin de moeder was van twee weerstanders<\/a>. Tijdens deze periode was ze ook geen lid meer van de Dietsche Meisjesscharen. Op woensdag 6 september wordt ze voor een eerste keer aangehouden<\/span><\/a>. Daarna zal het nog tot 1959 duren vooraleer ze opnieuw als leerkracht in het onderwijs terechtkan, omwille van haar veroordeling.<\/p>\n

\n

De Pillecyns roman “De Veerman en de Jonkvrouw” speelt ook een prominente rol in de liefdesbriefwisseling tussen Sim en Nand (1950-1951).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Het monument in Hamme (geboorteplaats van De Pillecyn) dat naar het boek verwijst:<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

+ Brief nr.40 van Sim, 22\/11\/1950<\/span><\/a>:<\/p>\n

“ps: Ik las \u2019n paar bladzijden uit \u201cDe Veerman en de Jonkvrouw\u201d \u2026 \u201cik draag eveneens herinneringen mee van uren die niet wederkeren\u201d !”<\/em><\/p>\n

+ Brief nr. 41 van Sim 25\/11\/1950<\/span><\/a><\/p>\n

“Straks zal ik even de stad inlopen om deze brief te posten wanneer ik je anders levendig begroeten zou ! Ik zend je met dezelfde post het jongste werk van de Pillecyn. Je zal het lezen bij je haardvuur morgen. Kon ik er bij je toeven, bewust.<\/em>
\nJe Liefste”<\/em><\/p>\n

+ Brief nr.44 van Nand, 4\/12\/1950<\/span><\/a>:<\/p>\n

“Eigenlijk valt het nog goed mee dat je De Pillecijn\u2019s boek\u00a0 hebt opgestuurd \u2013 daaruit is mij ten slotte het beeld van de veerman opgerezen ! Zie je hoe jij mij kunt \u201cvoeden\u201d? hoe jij actief aan mijn werk kunt deel hebben, ja de vonk slaan waaruit de vondst als een schoon vuurwerk openspettert? (…)
\nP.S. Morgen 5<\/u> December zet ik den veerman in de verf. Prosit!”<\/em><\/p>\n

Met “het beeld van de veerman” bedoelt Nand het schilderij waaraan hij werkt. Onderstaande versie is van later (1957, olieverf op doek, 115x80cm). Het is een verwijzing naar Sint-Kristoffel als Christusdrager<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Haar antwoord (nr. 45 van 12\/12\/1950<\/span><\/a>) op deze brief neemt het beeld over:<\/p>\n

“Veerman mijn!<\/em>
\nIk heb gewacht tot iedereen ter ruste was om met jou te komen spreken, met jou alleen. (…)
\nIk draag reeds het beeld van de veerman met me mee, ik vermoed de lijnen en kleuren zoals jij ze me voorhield en zoals ik ze in je werk steeds opnieuw zal ontdekken. De veerman en de veerboot met het stoere aardsonttogen gelaat stroomafwaarts gekeerd naar de vrije zee vanwaar hij kwam waarheen hij wil al blijft hij de veerman bij het veer met dit verlangen en zijn grenzeloze eenzaamheid, die niemand vermag te peilen.<\/em>
\n\u201cIk heb noch vrouw noch vrienden, zoon noch meid,<\/em>
\nom mij is nood en heilige eenzaamheid\u201d<\/em>
\nIk hoor jouw lied, Nand, Veerman mijn!; er is een vreugde naast de pijn gerezen, mocht ik je steeds beter, steeds volkomener benaderen en de nood kunnen milderen om jou. Je weet hoe ik je liefheb. Bij een jarig zijn horen vrome en heilzame wensen. Mocht dit mijn begenadigde wens zijn !<\/em>
\nIk zoen je zeer innig, Kon ik bij jou zijn !<\/em>
\nJe Liefste”<\/em><\/p>\n

Het citaat met de versregels komt uit een gedicht van Nand “Bij Rembrandt’s Man met de Helm” (zie de brieflink). “Bij een jarig zijn” verwijst naar Nands verjaardag, twee dagen later, op 14 december.<\/p>\n

\n

De Pillecyn en Nand hebben trouwens ook een geschiedenis samen, zie de pagina’s “Dichterreis doorheen het Duitse Land<\/span><\/a>” en “Europees Jeugdcongres Wenen<\/span><\/a>“.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Filip De Pillecyn (1891-1962) was een Vlaams schrijver. Zijn bekendste boek “Monsieur Hawarden” werd in 1968 verfilmd door Harry K\u00fcmel. Bekend is ook zijn roman “De Veerman en de Jonkvrouw”, waarover later meer. Bij Sims eindexamen (1939) voor het diploma “Letterkundig Regentes” was De Pillecyn voorzitter van de examenjury. Dat valt te lezen in volgende … <\/p>\n

Lees verder “Sim en Filip De Pillecyn”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11932,"parent":401,"menu_order":169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-8310","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nSim en Filip De Pillecyn<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sim en Filip De Pillecyn\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Eerste ontmoeting in 1939, bij Sims eindexamen, De Pillecyn was juryvoorzitter\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Raratonga\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-01T19:57:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Veerman-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1537\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/\",\"name\":\"Sim en Filip De Pillecyn\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Veerman-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-09T01:55:59+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-01T19:57:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Veerman-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/06\\\/Veerman-1.jpg\",\"width\":1537,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/sim-en-filip-de-pillecyn\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Voorgeschiedenis\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Sim – Bio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/voorgeschiedenis\\\/sim\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Sim en Filip De Pillecyn\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Raratonga\",\"description\":\"Biografie van een liefde\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.antillia.be\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sim en Filip De Pillecyn","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Sim en Filip De Pillecyn","og_description":"Eerste ontmoeting in 1939, bij Sims eindexamen, De Pillecyn was juryvoorzitter","og_url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/","og_site_name":"Raratonga","article_modified_time":"2026-03-01T19:57:11+00:00","og_image":[{"width":1537,"height":600,"url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Veerman-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"7 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/","name":"Sim en Filip De Pillecyn","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Veerman-1.jpg","datePublished":"2020-08-09T01:55:59+00:00","dateModified":"2026-03-01T19:57:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Veerman-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Veerman-1.jpg","width":1537,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/sim-en-filip-de-pillecyn\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Voorgeschiedenis","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Sim – Bio","item":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/voorgeschiedenis\/sim\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Sim en Filip De Pillecyn"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/","name":"Raratonga","description":"Biografie van een liefde","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/PbQXZk-2a2","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8310\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.antillia.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}