1985 Dingen die niet overgaan : een bloemlezing poëzie uit Vlaanderen en Nederland : 1945-1985

Samenstelling: Hubert Van Herreweghen & Willy Spillebeen Leuven : Davidsfonds. -214p. – 1985 

(de opgenomen dichters staan alfabetisch op de kaft)

Verantwoording van de samenstellers:

“KENNISMAKING

De titel, een door ons geknotte refreinregel van de bekende ballade van Werumeus Buning, zegt duidelijk de bedoeling van deze bloemlezing: wij hebben uit Noord en Zuid de naar onze smaak beste Nederlandse gedichten willen samenbrengen, gepubliceerd na de Tweede Wereldoorlog, traditionele of modernistische poëzie die ons heeft geschokt, ontroerd, geboeid, bekoord, (vervoerd, gekooid, bevrijd?) en waarvan wij met enige zekerheid verwachten dat ze dat nog lang zal doen: gedichten die duren, dingen die niet overgaan.

Het is dus geen thematische bloemlezing, ook niet een overzicht van stromingen, tendenzen, groepen en modes, geen catalogus, geen volgzame illustratie bij een literair-historische handleiding. Het is, binnen de ons door de uitgever gegunde 220 bladzijden, wat wij na ‘lezen’, wannen en zeven, hebben overgehouden.

Bij de aanvang van ons werk rees twijfel hoe we de streep 1945 door de levende dichtersgemeenschap moesten trekken. We hebben een vuistregel gekozen en die soepel gehanteerd: de oudere dichters, wier oeuvre na de oorlog geen nieuwe impulsen of accenten heeft gekregen, geen nieuwe opleving heeft gekend, zijn, met alle respect voor hun vroeger werk, niet of nauwelijks vertegenwoordigd. Zo vindt men hier wel Jan van Nijlen en niet Richard Minne, wel J.C. Bloem, niet Martinus Nijhoff.

Voor de eenentwintigste maal verschijnt dit jaar bij dezelfde uitgeverij een bloemlezing uit de tijdschriften. Tien jaar is dat gebeurd onder redactie van Jos de Haes en H.v.H., elf keer tekenden H.v.H. en W.S. Die bloemlezing heeft al die tijd een talrijk en aandachtig publiek. Die lezers kennen onze ijk en weten dat wij prosodische of vrije, ‘klassieke’ of ‘experimentele’ gedichten met dezelfde maten meten: waar het menselijk getuigenis in woorden wordt gedanst, zitten wij geboeid te kijken en te luisteren naar een zang, een boodschap, een blijdschap van een andere

Het opzet verklaart waarom we geen ogenblik hebben geaarzeld bekende nummers op te nemen: Delphi I, Afscheid van Amsterdam, de aanvang van Spiegel der Zee of de Dapperstraat. Soms zijn deze titels inderdaad de beste van die auteurs. Daarom staan ze hier, inter pares.

Dit boek is een juwelenkistje. Wij verwachten dat ook de lezer het zo zal zien en het vaak zal openen. Hier zitten de ‘dingen’ in die niet verdoffen, die blijven glanzen, ook over de drempel van de 21ste eeuw, en die we meesleuren op onze tocht, een leven lang.

De samenstellers

(Tot onze spijt konden Hans Faverey, Ida Gerhardt, Eva Gerlach, Gust Gils, Habakuk II de Balker, Willem Frederik Hermans, Cees Nooteboom, Miriam Vanhee en Hans Warren ieder om een andere reden geen toestemming geven voor opname van de door ons gekozen verzen.)”

Van Nand is één gedicht opgenomen: “Kunstberg”.

KUNSTBERG

Ik dwaal zo graag aan oude bouwterreinen
waar oude wijken worden omgewoeld,
waar voze stegen onder puin verdwijnen
dat op vrachtwagens wordt weggevoerd.

Daar wordt geboord, gebeukt en diep gegraven.
In putten hol als de ogen van de dood
gapen riolen, lang vergeten graven;
oeroude gronden komen maagdlijk bloot.

Ik wandel liever hier dan in de stad
waar ‘k loop als iemand die zijn naam vergat:
hier voel ik vaag een schoner wereld worden.

Zuilen en muren streven lijn naast lijn
omhoog, en elke steen is koel en rein
en leeft in een onttogen orde.

(uit: “De Stad In Zee”, 1964)

De Kunstberg in Brussel: