1880-1937 Geboorte Jeugd Familie anekdoten

(onderaan deze pagina een reconstructie van de familiestamboom langs de kant van Sims vader, want die is opmerkelijk, uit de vele foto’s blijkt dat de vrouwen sterk vertegenwoordigd waren)

Sim in 1920, 1 jaar oud

Achterzijde foto vermeldt: “1932. Van links naar rechts: Tante Elvire, Sim (13 jaar), Tante Leonie, zus Adolphine, Bobonne Leonie, Tante Stephanie, Tante Lydie, broer Bert, peuter: Armand op schoot van dochter van Doke”. De 4 tantes waren allen zussen van Sims vader.  Tante Leonie (rechts vóór Sim) was haar meter (zie infra twee foto’s van de tantes samen 13 en 17 jaar vroeger). De jurken van Léonie, Lydie en Stephanie erg gelijkend! Deze laatste ziet er niet erg gelukkig uit…

Sim met ouders, 1934, 15 jaar oud

Jules links, vader van Sim, met broer Jozef, foto ca 1890. Bemerk het “handgebaar” dat niet erg overeenstemt met hun gezichtsuitdrukking! De setting lijkt een boot te zijn…

Aloysia Van Laer, ca 1890, moeder van Sims vader, zij stierf jong, zie hieronder bij interview nr.1.

Sim (midden) met moeder, broer en zus, 1925 (6 jaar oud)


Interview met Sim over de vroegste periode:

1. “Dat was heel triestig, een hele roman…”

Over grootouders langs vaders kant: Petrus Wolfs (1846-1906, “herbergier en winkelier”), werd weduwnaar en hertrouwde met Clementine Van Laer, de zus van zijn eerste vrouw (Ludovica) Aloysia . Clementine is prominent aanwezig op latere foto’s als “Bobonne”.

Het gezin van Petrus Wolfs (toen 49 jaar), ca 1895. Vlnr. vooraan: Maria (9), Jules (10) vader van Sim, Leander (6), Stephanie  (3), Jozef (11), Léonie (13) ; achteraan: Céline 17), Petrus Wolfs (49), Clementine Van Laer (zijn tweede echtgenote, 35 ) en Lydie (18). Clementine is moeder van Leander en Stephanie. Nog niet geboren: Elvire (1898) en Marguerite (1903). Leander en Stephanie hadden het blijkbaar moeilijk om stil te zitten tijdens het poseren!

“Tanke Marja” (= Tante Maria, hierboven op 9-jarige leeftijd), waarover Sim vertelt heb ik nog goed gekend, het was een uiterst grappige dame, met heel veel droge humor (zie geluidsfragment nr.7 ).

Een dochter van Petrus, Marguerite, overleed op  jonge leeftijd en haar man stierf van verdriet een jaar later. Sim was toen 7 jaar, maar ze herinnert het zich nog goed, ook de gedichten op de rouwprentjes:

Petrus Wolfs, grootvader van Sim (hij had 2 broers en drie zussen, één zusje overleed op 1-jarige leeftijd) , rechts zijn dochter Marguerite, zus van haar vader, en haar man Etienne (de foto van Petrus lijkt ‘geplukt’ uit de gezinsfoto hierboven, die in 1895 werd getrokken, hij overleed in 1906 en werd slechts 60 jaar).

Gedichten die Sim nog uit het hoofd kent, links dat voor Marguerite, rechts dat voor Etienne dat in een acrostichon zijn naam en familienaam vermeldt:

Een foto van het jonge koppel op huwelijksreis in 1925, slechts een jaar voor het noodlot toesloeg:

Een foto uit 1911: Marguerite (links), met zus Elvire en halfzus Léonie (rechts). Zie verder de zussen 4 jaar later. Léonie zou later de meter van Sim worden.

2. Mon Oncle d’Amérique deel 1: “een triestige romantische geschiedenis…”

Over Constant-Albert Crabbé, broer van Sims moeder Nathalie Crabbé, zijn ongelukkige liefde en over rangen en standen…

    

Links de oom van Sim, “l’oncle d’Amérique”, rechts Henri (Hendrik) de vader van Clémentine, tweede vrouw van Sims grootvader Petrus Wolfs, die , aldus Sim  haar “nog als baby gezien heeft”.

Hieronder twee familiefoto’s.
De eerste: vlnr: Elvire (17), Leonie (33) en Marguerite Wolfs (12), Hendrik Van Laer (grootvader langs moederszijde, 82), Clementine Van Laer (zijn dochter, 55), Lydie (38) en Stephanie Wolfs, 21 (vijf zussen van Sims vader uit twee huwelijken), 1915. Clementine is de moeder van Stephanie, Elvire en Marguerite.
Er werd veel aandacht besteed aan de setting van deze foto die verbondenheid suggereert. Zo staan de twee oudste zussen (Leonie en Lydie) naast of tussen hun halfzussen. Lydie en Stephanie hand in hand, Elvire gearmd met Leonie (bloemetje in de hand), Marguerite (glimlachend) die tegen haar aanleunt met de arm op de schouder van grootvader Hendrik, beiden op gelijke hoogte. Ik vermoed dat de fotograaf hier sterk ‘regisseerde’, voor de betrokkenen in ieder geval een hele gebeurtenis! Het lijkt ook een buitenfoto, hoewel men in die tijd zijn hand niet omdraaide voor buitenissige binnendecors.
(De foto op het rouwprentje van Hendrik hierboven is een uitsnede van hem uit deze foto, de hand van Marguerite op zijn schouder werd vakkundig verwijderd.)

Dezelfde dames 4 jaar later in 1919, Hendrik was ziek en zou datzelfde jaar in november overlijden, nu figureert zijn dochter Clementine Van Laer, moeder en stiefmoeder, in het midden. De jongen en het meisje zijn Gaston (6) en Louisa (5),  een neefje en nichtje, kinderen van Maria, zus van Sims vader (zie geluidsfragment nr. 7).  Vlnr: Gaston, Leonie, moeder Clementine, Marguerite, Louisa, Lydie, Elvire.
(zie bovenaan de pagina een foto van de dames 17 jaar later).
In datzelfde jaar wordt Sim geboren op 18 augustus.

3.  Mon Oncle d’Amérique deel 2 : het ongeluk….

Over het auto-ongeluk van oom Albert Crabbé in Veltem-Beisem (1936), Sim draagt uit het hoofd een gedicht voor dat haar broer Bert schreef voor zijn peter bij diens overlijden. Ze heeft éénmaal in zijn wagen meegereden, dat was in 1933, om de verschijningen van O.L.Vrouw in Banneux bij te wonen.
Ook nog een grappige anekdote over Sims vader op vrijersvoeten.

Overlijdensbericht van Albert in de krant:

Graf van Constant Albert Crabbé, op de achterzijde schrijft Sim: “Allerzielen 1936. Ooms rusteê”. Bovenaan een rouwboeket in de vorm van een wiel, waarschijnlijk een verwijzing naar het auto-ongeluk. Andere boeketten vermelden de bijnaam “Cadet”, zie de oorsprong hiervan bij interview nr.4.

4. Mon Oncle d’Amérique deel 3: “Cadet en zijn poulain Poeske Scherens…”

Over Jef “Poeske” Scherens, de bekende wielrenner (zes keer wereldkampioen sprint op de baan):

5. “Nog een triestig verhaal…”

Over Felix Crabbé, broer van Sims moeder (en dus ook van “l’oncle” Albert), jong gestorven door tbc. Sim gaat al de namen af op het rouwprentje, de laatste en de jongste, Nathalia, is haar moeder.

  

Foto rechts: op de achterzijde schrijft Sim: “Tante ‘Matant van Leuven”, mijn groottante Goffin, moeder van Felix” (zie ook ankedote bij nr.2 hierboven over ‘rangen en standen’).

Links Odile Crabbé, rechts Adolphine Crabbé, zussen van Felix en van Sims moeder (later zal Sim begraven worden naast hun familiegraf te Leuven):

    

6. Sim over het overlijden van haar moeder:

Gedicht (achterzijde rouwprentje) dat Sim schreef voor haar moeder:

Rouwprentje van Sims vader, hiervoor schreef Nand een gedicht (“F.V.”):

Opmerking

De familiegeschiedenis langs de kant van Sims vader is, na meer dan honderd jaar moeilijk te reconstrueren. Gelukkig zijn er de foto’s,  prentkaarten, rouwprentjes, Sims getuigenis en de stamboomregisters die online zijn te raadplegen.

Een reconstructie:

Petrus Wolfs (1846-1906), Sims grootvader was tweemaal getrouwd, tweemaal in de familie Hendrik Van Laer- Anna-Maria Melot. Dit echtpaar had drie dochters: Aloysia, Carolina en Clementina.

Petrus trouwde eerst met Aloysia (1854-1887), zij hadden 7 kinderen, vijf dochters: Lydia, Célina, Clémentina Maria (gestorven op 4-jarige leeftijd), Léonia, Clementina Maria (genoemd naar haar overleden zuster) en twee zonen: Franciscus Josephus en Julianus Josephus. Deze laatste is Sims vader. Aloysia overleed op 32-jarige leeftijd.

In 1889 maakte de oudste zus, Lydie, een kunstig en kleurrijk borduurwerk opgedragen aan haar ouders, ze was toen 12 jaar. Sim heeft het bewaard. Afmetingen: 60x60cm.
De tekst:

“Familiegedenkenis opgedragen aan mijn lieve ouders P. Wolfs en L. Van Laer. God zegende hun huwelijk door de geboorte van Lydie, Celine, Leonie, Joseph, Jules, Maria, Clementine. Gemaakt door Lydie bij de Zusters der Voorzienigheid. St Joris Whinge in 1889.”

Het overleden zusje (vier jaar) Maria werd niet vergeten. Opmerkelijk: In 1889 was het 1 jaar geleden dat haar vader hertrouwde met de zus van haar moeder, die twee jaar eerder overleden was, waarschijnlijk is dit een eerbetoon: “gedenkenis”. De “L.” in moeders naam verwijst naar haar eerste voornaam: “Ludovica”.

Na het overlijden van Aloysia trouwde Petrus dus in 1888 met haar zuster Clémentina (1860-1943), zij hadden drie kinderen: Leander, Stephania en Elvira. Leander was biersteker en woonde naast de winkel/herberg van zijn moeder Clementine (zie foto hieronder bij de prentbriefkaarten).

Op de achterzijde vermeldt Sim: “Oom Leander, Hongaarse Rosa Barth, Tante Adeline”. Online vond ik de familienaam van Adeline: Van Langendock.
Tussen 1923 en 1927 werden 20.000 Hongaarse kinderen opgenomen in Belgische gezinnen wegens de slechte situatie in hun thuisland na de Eerste Wereldoorlog. Zie hierover het artikel “De Hongaartjes. Belgisch-Hongaarse kinderacties“. Sim zal wel met haar gespeeld hebben.

Mijn moeder kon lyrisch over Oom Leander vertellen, vooral over zijn bier leveringen: soms bleef hij dagen van huis, waarschijnlijke omwille van zijn vele “proeverijen”!

Van de vijf volwassen dochters van Petrus trouwden slechts 2: Céline (mij onbekend of zij kinderen had) en Clementina Maria. Met haar kleinzoon heb ik nog contact. Zie twee geluidsfragmenten met haar hieronder (fragment nr. 7).

Sims vader is dus opgevoed door zijn stiefmoeder Clementine, die tegelijkertijd zijn tante was.
Petrus was  in totaal vader van elf kinderen.

Het echtpaar Van Laer-Melot had nog een derde dochter: Carolina, zij trouwde met een broer van Petrus: Judocus Wolfs (“Doke”). Dit echtpaar had zeven kinderen (vijf zonen en twee dochters).

Vandaar dat de families Wolfs en Van Laer zo innig verbonden zijn, en dat merk je aan de vele foto’s, waarop vooral de vrouwen figureren, een echte clan!

Twee zussen, Clémentine en Thérèse in 1925, zij waren de dochters van een andere broer van Sims vader: Franciscus Wolfs. Sim speelde vaak samen met hen.

7. Toemaatje: “Tante Maria, aka “Tanke Marja’…”

Tussen mijn cassettes vond ik nog een oude opname die ik als puber maakte tijdens een bezoek aan Tante Maria en haar dochter Irène (begin jaren ’70, Kessel-Lo), ze was toen ongeveer 83 jaar.
Tante Maria was de jongste zuster van Sims vader uit het eerste huwelijk van grootvader Petrus (zie hierboven bij nr. 1). Zoals gezegd: een dame met een grote dosis droge humor. Het was altijd lachen geblazen bij een bezoek aan “Tanke Marja”.

1ste fragment: na enig aandringen van Sim: “herbegin, herbegin!”, zingt Tante Maria het liedje “Den Hoed” in haar sappig dialect:

“Tanke Marja” in 1985, met een glaasje “Elixir d’Anvers, 98 jaar, vergelijk met een uitsnede uit de gezinsfoto boven, 90 jaar vroeger! Ze zou uiteindelijk 99 jaar en 8 maanden worden.

 

2de fragment: In dit grappig fragment is vooral haar dochter Irène aan het woord, ze houdt een uiteenzetting over het “Tiense suikerklontje” (een opdracht van mij!). Wanneer Irène vermeldt dat Tienen vroeger door liberalen bestuurd werd, ontlokt dat aan Tante Maria in haar typisch taaltje de droge opmerking: “Da pruufder ni oon, zoe zeijum!” (=’Dat proef je er niet aan, zo zei hij’), waarschijnlijk doelend op de burgemeester :

Irène was onderwijzeres, ik herinner me haar als niet alleen grappig, maar ook erg vriendelijk en gevoelig.
Schooljaar ’44-’45:

Irène voor het bord:


Nog dit:

De tweede vrouw van grootvader Petrus Wolfs, Clementina Van Laer, baatte na diens overlijden in 1906 zijn winkel en café verder uit in Sint-Joris-Winge waar o.a. prentkaarten werden uitgegeven en verkocht. Op die kaarten stond dan vermeld “Uitg. Wwe P. Wolfs-Van Laer”. Daarom zijn in het archief enkele postkaarten bewaard die in Sims geboortedorp getrokken zijn waarop veel familieleden te zien zijn. Het was in die tijd de gewoonte dat de bewoners voor hun huizen poseerden. Als zij figureerden stuurden ze dit soort kaarten vaak naar familie en elkaar. Er hoefde niet gecommuniceerd te worden wie erop te zien was, dat was voor de betrokkenen duidelijk, de herinnering van het poseren voor de fotograaf was voldoende, want uitzonderlijk.

Enkele voorbeelden (5 eerste prentkaarten op dezelfde locatie!, winkel en café familie Wolfs-Van Laer, geboortehuis van Sims vader), meeste prentkaarten vermelden “Wwe Wolfs-Van Laer”, dus na 1906, het jaar waarin Petrus overleed:

+ ca 1910. Winkel (rechts) en café op de Dietse Steenweg (“De Plaats”). Op de deur “Vve P. Wolfs/Estaminet”. Uiterst rechts naast de winkel Tante Elvire en Tante Marguerite. Links in de deuropening Tante Lydie, rechts van haar (armen in de zij) Clementine Van Laer (“Vve P. Wolfs”, haar stiefmoeder en de bazin, “winkelierster en herbergierster”),  aan tafel zittend, rechts oom Leander, links met zwarte hoed Jules, Sims vader. Tante Céline brengt bier aan. Uiterst links Tante Léonie. Onderaan rechts gedrukt: “Uitg. Wwe Wolfs”:

+ 1905. Een (niet verstuurde) prentbriefkaart uit 1905 van het geboortehuis van Sims vader Petrus Wolfs (winkel links) met een grappig detail. Zelfde plek als hierboven, ander camerastandpunt.
Sim schrijft op de achterkant: “1905. Ouders huis van Pa Wolfs. Links: Tante Lydie in de deuropening. Pa Wolfs op de stoep met zussen. Oom Leander op straat. Kopje van Marguerite in poort.”
Marguerite is het meisje (halfzus van haar vader) waarover Sim het tragische verhaal vertelt in fragment nr. 1. Dat ze op deze foto staat is een echte “toevalstreffer”!
Tante Lydie is de ontwerpster van het borduurwerk.
Sims vader was toen 20, oom Leander (zijn halfbroer) 16. De meisjes zijn halfzussen Stephanie en Elvire, toen resp. 12 en 7 jaar. Je kan ze hierboven op latere leeftijd terugvinden.

Screenshot Google Streetview (juni 2018) op dezelfde plaats:

+ 1907. Een verstuurde prentkaart, achteraan afgestempeld op 1907. Bovenaan wordt vermeld dat de uitgever “Wwe Wolfs-Van Laer” is, de stiefmoeder van Sims vader, eigenares van winkel en café rechts. Ze staat zelf voor de deur van haar café (midden).  Je kan haar zien op de familiefoto’s hierboven, o.a. met haar vader Hendrik.
Deze foto werd op dezelfde plek getrokken als de vorige, maar nu uit tegenovergestelde richting (vooruit is hier richting centrum Sint-Joris-Winge, hierboven is dat richting Diest).
De kaart is geadresseerd aan “Mademoiselle Odile Crabbé te Brussel”, de zus van Sims moeder. Zij tekende ook met haar naam “Nathalie”, de enige vermelding op de foto. Sim schreef hier geen namen, maar ik herken haar vader: derde rechts met armen gekruist, in dezelfde houding als de vorige foto.
Midden op straat in het zwart: links Tante Lydie en rechts haar halfzus Elvire, tussen hen in Marguerite. In de deuropening van het café (midden) staat Clementine (“Wwe Wolfs-Van Laer”), de eigenares
Alle vrouwen hebben het lange haar typisch opgestoken, samengehouden in een dot.

+ Zelfde locatie, enkele jaren later, tantes in de deuropeningen, meisje in het wit met strik (rechts) is Louisa, nichtje van Sim. Waarschijnlijk werd het café toen niet meer uitgebaat (uithangbord is verdwenen boven de deur):

+ Zelfde locatie, een tiental  jaar later, ca 1928: Sim in het wit op de stoep, rechts, voor de winkel. Tante Lydie in de deuropening, links van haar Sims moeder met haar twee zussen Odile en Adolphine. Achteraan rechts grootmoeder Clementine in de deuropening van het café:

Montage: Sim in het hedendaagse uitzicht (kleine witte huisgevel met puntdak in het midden nog identiek), van café en winkel bleef waarschijnlijk enkel het café bewaard, te herkennen aan de kleine venstertjes onder de dakgoot (dan zou Sim dus in de montage voor het café staan):

+ Een niet verstuurde prentbriefkaart (ca 1928, zelfde periode als hierboven) met Sim voor haar geboortehuis, Tiensesteenweg.
Sim rechts zittend in het wit (zelfde outfit als hierboven). De dame rechts van haar aan tafel waarschijnlijk haar tante Adolphine Crabbé, zus van haar moeder en meter van haar zus met dezelfde voornaam. (zie rouwprentje hierboven).
Opvallend hier is dat Sims vader (rechts naast de deur) ook op deze foto, nu 10 jaar later, met de armen gekruist staat. In de deuropening links van hem Sims moeder. De andere personen zijn moeilijk herkenbaar door de schaduw, maar het zijn allen vrouwen (zie detail hieronder)!

Detail van alle personen (11 vrouwen, 1 man, Sims vader):

Vergelijking toen en nu (oktober 2018):

2018
1925

 

+ Interessant is deze verstuurde prentbriefkaart, afgestempeld op 5 september 1924, verzonden door Adolphine, zus van Sim en geadresseerd aan “Mejuffrouw Yvonne Lambert”. Ze was toen 11 jaar en Sim 5. Op de achterzijde schrijft zij deze aandoenlijke tekst:

“Lieve Nicht. Ik heb uw kaartje goed ontvangen. Wij kunnen nog lang spelen. Zondag gaat ons ma met onkel Bert naar de feest bij matant. Simone en Albert hebben gevochten om bij matant te slapen. Ik heb de 6de prijs van 22 kinderen. Adolphina.”

“Onkel Bert” is Albert Crabbé, broer van Sims moeder (zie de geluidsfragmenten 2,3 en 4 hierboven).
“Matant” (verbastering van “ma tante”, “onze tante” is Odile Crabbé, zus van Sims moeder (zie rouwprentje hierboven en geluidsfragment 5).
“Albert” is Sims broer (die mijn peter zal worden).
Yvonne Lambert is de dochter van Odile (ook vermeld in geluidsfragment 5)  aan wie deze kaart gericht is en die Adolphina aanschrijft met “Lieve Nicht” (zie trouwfoto Yvonne met Sim naast haar op de pagina “Bio-Sim” bij het jaartal 1945).

De foto is getrokken op dezelfde locatie als hierboven, maar iets achteruit en een jaar of zes vroeger. Het tweede huis rechts is Sims geboortehuis, maar de schuur naast het huis, zoals te zien is op de vorige foto, is nog niet aangebouwd. Heel wat volk op de foto, in het wit met strik rechts Louisa, nichtje van Sim met Marguerite. Met fiets en witte blouse Tante Lydie, links van haar, ook met fiets, Tante Léonie, Sims meter:

+ Volgende prentkaart lijkt wel op dezelfde dag getrokken: Louisa met Marguerite (rechts) dragen dezelfde outfit, evenals de dame naast hen, hierboven links met fiets. Ook de man met paard en kar, hierboven wazig in de verte (midden) lijkt dezelfde. Deze foto is getrokken in tegenovergestelde richting, ongeveer op de plaats waar man en kar staan (naast boom in het midden). Bemerk de jongens in de boom!

+ Een niet verstuurde prentbriefkaart met rechts Sims zus Adolphine, met naast haar Tante Léonie, zus van Sims vader en meter van Sim, in de berm langs de Motbroekse steenweg. Op de achtergrond de kerk van Sint-Joris-Winge, begin jaren ’30.
Op de achterzijde staat Weduwe P. Wolfs vermeld als uitgever (zie hierboven).

Uitgekiende kadrering: centraal de steenweg,  midden: kerk Sint-Joris-Winge, rechts tussen de bomen: het kasteel:

Huidige toestand (Google Streetview):

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *